|
|
651/2001
REGLUGERŠ
um śtrżmingu į rišuveiki og bętur vegna nišurskuršar.
I. KAFLI
Gildissviš og skilgreiningar.
1. gr. Reglugeršin fjallar um rišuveiki ķ saušfé en įkvęši hennar taka einnig til rišuveiki ķ geitum og öšrum dżrategundum. Įkvęši reglugeršarinnar taka auk žess, eftir žvķ sem viš į, til tannloss og kżlapestar ķ saušfé og geitfé.
2. gr. Ķ reglugerš žessari merkja skilgreind orš eftirfarandi:
Fjįrskipti: Žegar saušfjįrstofn jaršarinnar eša stašarins er felldur og nżr tekinn ķ stašinn.
Misjafnlega sżkt svęši: Svęši innan sama sóttvarnarsvęšis žar sem fyrir er sżkt svęši, eitt eša fleiri.
Rišujörš: Bśjörš, jörš meš ašra stöšu, eša stašur žar sem riša hefur greinst sl. 20 įr.
Sóttvarnarsvęši (varnarhólf): Landsvęši sem afmarkast af varnarlķnum, įm, vötnum, sjó eša öręfum sem įsamt fyrirskipašri vörslu og öšrum varśšarrįšstöfunum mynda farartįlma eša fullkomna hindrun į samgangi dżra.
Sżkt svęši: Svęši žar sem rišuveiki hefur greinst sl. 20 įr. Svęšiš getur veriš allt sóttvarnarsvęšiš eša hluti žess žar sem skemmra er sķšan riša hefur greinst, skv. nįnari skilgreiningu yfirdżralęknis hverju sinni.
Umrįšamašur saušfjįr: Eigandi bśfjįr eša ašili sem er įbyrgur fyrir fóšrun, ašbśnaši og vörslu žess ķ samręmi viš gildandi reglur ķ viškomandi sveitarfélagi og skv. samningi milli ašila.
Varnarlķnur: Mörk sóttvarnarsvęša, žar meš taldar giršingarlķnur sem skiptast ķ ašalvarnarlķnur og aukavarnarlķnur.
II. KAFLI
Almenn įkvęši.
3. gr. Eigendum og umrįšamönnum saušfjįr er skylt aš tilkynna hérašsdżralękni eša yfirdżralękni įn tafar ef rišuveiki gerir vart viš sig ķ fjįrstofni žeirra eša ef grunur vaknar um aš sjśkdómurinn leynist ķ saušfénu. Berist tilkynning beint til hérašsdżralęknis skal hann tilkynna yfirdżralękni um sjśkdóminn svo fljótt sem verša mį. Fylgja skal fyrirmęlum yfirdżralęknis um töku og mešferš į sżnum eša lifandi saušfé sem senda skal til rannsóknar. Nįkvęm skżrsla um sjśkdómsįstand hjaršar og upplżsingar um vanhöld skal fylgja. Hérašsdżralęknir įkvešur aš höfšu samrįši viš yfirdżralękni, hvort farga skuli ķ rannsóknarskyni kind eša kindum sem grunur leikur į aš séu meš rišu, gegn bótum skv. IV. kafla.
Ef rišuveiki er stašfest leggur yfirdżralęknir til viš landbśnašarrįšherra aš viškomandi hjörš verši lógaš hiš fyrsta.
4. gr. Óheimilt er aš flytja saušfé til lķfs milli sóttvarnarsvęša (varnarhólfa). Yfirdżralęknir getur heimilaš flutning į saušfé yfir varnarlķnur vegna fjįrskipta, til rannsókna og fyrir sęšingastöšvar til kynbóta. Einnig getur yfirdżralęknir veitt undanžįgu til flutnings lambhrśta frį ósżktum svęšum til kynbóta į einstökum bęjum eša svęšum žar sem saušfjįrsęšingastöšvar koma ekki aš gagni eša ašrar brżnar įstęšur eru fyrir hendi, svo sem arfgengir sjśkdómar eša verndarsjónarmiš.
Į sżktum svęšum er óheimilt aš flytja saušfé til lķfs śr hjöršum, ķ hjaršir eša į milli bęja. Skylt er aš afla leyfis sveitarstjórnar og hérašsdżralęknis um fyrirhugašar breytingar į upprekstri innan sveitar. Į sżktum svęšum skal ekki hżsa aškomufé né fóšra eša brynna žvķ meš heimafé, hvorki viš fjįrrag haust og vor né į öšrum tķmum. Ef hżsingin er óumflżjanleg af dżraverndarįstęšum skal ekki nota til žess fjįrhśs, hlöšur eša fjós. Hśs eša svęši žar sem fé var hżst eša geymt skal sótthreinsa eftir notkun, telji hérašsdżralęknir žaš naušsynlegt. Farga skal aškomufé sem komiš hefur fyrir į rišusżktum eša grunušum bę, nema yfirdżralęknir leyfi heimtöku žess. Žį er óheimilt aš flytja milli bęja innan sżktra svęša, hvašeina, sem getur boriš smitefni milli staša, svo sem hey, heyköggla og hįlm, hśsdżraįburš, tśnžökur og gróšurmold. Notkun slįturśrgangs og hrįmetis til fóšrunar lošdżra er hįš leyfi yfirdżralęknis. Heimilt er yfirdżralękni aš lįta stöšva flutninga og notkun flutningstękja til varasamra flutninga į dżrum og öšru sem smithętta getur stafaš af og leita fulltingis lögreglu til žess.
Ull mį ašeins flytja beint į söfnunar- eša vinnslustaš. Óheimilt er aš flytja ull į milli bęja nema meš leyfi yfirdżralęknis. Endurnotkun ullarumbśša er óheimil.
Kostnaš sem leišir af įkvęšum greinarinnar bera ašilar sjįlfir.
5. gr. Landbśnašarrįšherra getur aš fengnum tillögum yfirdżralęknis fyrirskipaš aš saušfé sé haft ķ einangrun ķ lengri eša skemmri tķma žar sem grunur vaknar um rišuveiki. Yfirdżralęknir getur bannaš flutning saušfjįr innan sóttvarnarsvęšis, milli sveitarfélaga og/eša einstakra bęja, sé žaš tališ hafa žżšingu til aš hindra śtbreišslu rišuveiki. Žį getur yfirdżralęknir fyrirskipaš sérstakar litarmerkingar į saušfé į svęšum, žar sem sżking hefur fundist eša grunur leikur į sżkingu. Merkin greiša rķkissjóšur og viškomandi sveitarfélag aš jöfnu. Ennfremur er yfirdżralękni heimilt aš fyrirskipa varnarašgeršir, svo sem sótthreinsun, lyfjamešferš, ónęmisašgeršir o.fl., eftir žvķ sem žörf krefur og viš į hverju sinni, į kostnaš viškomandi ašila.
6. gr. Leitast skal viš aš samręma lögbošnar smalanir innan sveitar og milli sveita. Viš allar lögréttir og skilaréttir (aukaréttir) skal vera tiltęk ašstaša til aš einangra sjśkt eša grunaš saušfé. Lķnubrjóta og annaš fé, sem vekur grunsemdir ķ göngum, rekstrum og fjįrsafni, skal einangra įn tafar og senda beint ķ slįturhśs eša lóga į stašnum, ef ekki er annars kostur. Hérašsdżralęknir getur įkvešiš, aš fengnu samžykki yfirdżralęknis og eftir tillögum sveitarstjórnar, aš slįtra skuli fé sem kemur fyrir aš hausti fjarri eiginlegum sumarhögum og öšru fé, sem smithętta kann aš stafa af. Skylt er aš taka hausa til rannsóknar og önnur sżni samkvęmt fengnum leišbeiningum hérašsdżralęknis. Eiganda og hérašsdżralękni skal tilkynnt um slķka lógun viš fyrsta tękifęri. Hręiš skal grafa djśpt eša urša rękilega og merkja stašinn svo hann finnist aftur. Viš įkvöršun uršunarstašar skal leita umsagnar viškomandi heilbrigšiseftirlits, sbr. 13. gr. laga nr. 25/1993 um dżrasjśkdóma og varnir gegn žeim, įsamt sķšari breytingum.
Saušfé af rišujöršum og sérmerkt saušfé skal draga ķ sérstakan dilk.
Sveitarstjórn, fjallkóngar, réttarstjórar og hreppstjórar annast framkvęmd 1. og 2. mgr. og bęndur almennt viš smölun heimalanda sinna.
7. gr. Yfirdżralękni er heimilt aš lįta fara fram skošun og sżnatöku į saušfé til žess aš kanna śtbreišslu rišuveiki og fyrirskipa aš fargaš verši sjśkum eša grunsamlegum kindum į hvaša tķma įrs sem er. Fjįreigendum er skylt aš ašstoša viš slķkar skošanir og rannsóknir įn sérstakrar žóknunar. Lógun skal framkvęmd ķ samrįši viš hérašsdżralękni gegn bótum skv. IV. kafla. Hlķta skal fyrirmęlum hans og yfirdżralęknis um allt er lżtur aš žessu.
Vegna eftirlits meš rišuveiki er fjįreigendum skylt aš senda įrlega ešlilegan fjölda fulloršins fjįr til slįturhśss en aš öšrum kosti aš afhenda hérašsdżralękni hausa af öllu fulloršnu fé sķnu, sem lógaš hefur veriš eša eytt.
8. gr. Komi upp rökstuddur grunur um rišuveiki eša rišuveiki er stašfest į einni jörš eša fleirum er yfirdżralękni heimilt aš leita samkomulags um nišurskurš alls fjįr į viškomandi jörš/jöršum og eftir atvikum į stęrra svęši, ef žaš žykir naušsynlegt til aš tryggja įrangur af ašgeršum. Žegar saušfé er lógaš vegna rišuveiki skal gera skriflegan samning um allt er lżtur aš lógun saušfjįrins, tķmabundiš fjįrleysi į viškomandi jörš og greišslu bóta.
Nįist ekki samkomulag skv. 1. mgr., getur landbśnašarrįšherra, aš fengnum tillögum yfirdżralęknis, fyrirskipaš nišurskurš alls saušfjįr į rišujörš eša į tilteknu svęši og tķmabundiš fjįrleysi ķ žeim tilgangi aš hefta śtbreišslu veikinnar.
9. gr. Į jöršum žar sem riša hefur greinst sl. 10 įr er skylt aš gera žeim sem erindi eiga ķ fjįrhśs višvart um smithęttu. Skylt er aš gera naušsynlegar rįšstafanir gegn žvķ aš menn geti boriš veikina meš sér. Yfirdżralęknir lętur ķ té merki til višvörunar ķ žessu skyni. Hérašsdżralęknir skal hafa eftirlit meš uppsetningu žeirra. Óheimilt er aš flytja fjįrklippur, markatengur, lyfjadęlur og annan tękjabśnaš, sem óhreinkast hefur af fé eša hugsanlega smitmengast į annan hįtt į sżktu svęši, til nota ķ landbśnaši į ósżktu svęši, įn vottoršs frį hérašsdżralękni um aš fullnęgjandi sótthreinsun hafi įtt sér staš. Ašilar sem fara milli sóttvarnarsvęša eša misjafnlega sżktra svęša meš tękjabśnaš til landbśnašarstarfa skulu fį starfsleyfi hérašsdżralęknis og vottorš um aš fullnęgjandi sótthreinsun hafi įtt sér staš. Žessi tęki og önnur sem óhreinkast af saušfé į sżktum svęšum skulu sótthreinsuš samkvęmt fyrirmęlum hérašsdżralęknis aš lokinni notkun į hverjum staš/jörš.
Saušfé sem lógaš er vegna rišu eša gruns um hana skal eyša meš žvķ aš brenna žaš eša grafa. Eyša skal hręjum į žann hįtt aš ekki valdi hęttu į śtbreišslu smitefna eša annarra skašlegra efna. Viš uršun skal leita umsagnar viškomandi heilbrigšiseftirlits. Į sama hįtt getur yfirdżralęknir fyrirskipaš aš eytt sé viš slįtrun hausum og innyflum og öšrum hęttulegum vefjum śr saušfé og öšrum dżrategundum į jöršum žar sem grunur er um sjśkdóminn.
III. KAFLI
Eftirlit.
10. gr. Hérašsdżralęknir skal hlutast til um aš fylgst sé meš hvort grunsamlegt saušfé kemur fyrir ķ göngum, rekstrum og réttum og aš fé sé skošaš į hśsi a.m.k. einu sinni į įri žar sem rišuhętta er og aš fjįreigendur fįi leišbeiningu um hvernig fylgja skuli reglum um rišuvarnir.
Hérašsdżralęknir skal hafa eftirlit meš aš allt saušfé į jörš, žar sem yfirdżralęknir hefur fyrirskipaš sérstakar litamerkingar, sé merkt.
Hérašsdżralęknir getur haft eftirlit meš žvķ aš frį öllum bęjum į sżktum svęšum sé sendur ešlilegur fjöldi fulloršins slįturfjįr til slįtrunar eša hausar af fulloršnu fé til rannsókna.
11. gr. Sveitarstjórn skal fylgjast meš rišuvörnum innan marka sveitarfélagsins en getur einnig skipaš sérstaka rišunefnd aš fengnum tillögum hérašsdżralęknis eša fališ starfandi landbśnašarnefnd aš annast žann mįlaflokk. Kostnašur af störfum nefndarinnar greišist śr sveitarsjóši.
IV. KAFLI
Kostnašur og bętur.
12. gr. Bętur vegna nišurskuršar greišast śr rķkissjóši. Bętur fyrir fulloršiš fé vegna nišurskuršar skulu fara eftir fjįrtölu samkvęmt sķšasta skattframtali, žó ekki umfram žann fjölda sem framvķsaš er til lógunar. Fullnašargreišsla fyrir felldan fjįrstofn skal innt af hendi eigi sķšar en 45 dögum eftir aš förgun lauk, žó eigi fyrr en 21 degi eftir aš samkomulag um bętur liggur fyrir.
Bętur skal miša viš aš fyrir hverja kind greišist andvirši 16 kg dilks ķ gęšaflokki DR2, öšrum veršflokki, auk gęru og slįturs samkvęmt auglżstu višmišunarverši Landssamtaka saušfjįrbęnda į hverjum tķma, aš višbęttu 60% įlagi, sem greišist vegna minni afuršasemi gemlinga į fyrsta įri eftir fjįrtöku. Sé allur fjįrstofninn 3ja vetra eša yngri viš nišurskurš, skal įlagiš vera 70% fyrir 3ja vetra kindur, 85% fyrir 2ja vetra kindur og 100% fyrir veturgamlar kindur. Aldurinn žarf aš stašfesta meš fjįrręktarskżrslum eša į annan fullnęgjandi hįtt aš mati landbśnašarrįšherra.
Fari nišurskuršur fram aš hausti og sé lömbum eytt samkvęmt įkvöršun yfirdżralęknis, skulu žau bętt aš fullu sem slįturlömb. Frįlag žeirra skal metiš śt frį mešalfallžunga og flokkun į višmišunarįrum afuršatjónsbóta, sbr. 13. gr., aš višbęttu 3% įlagi. Žó getur fjįreigandi vigtaš lömbin undir eftirliti fulltrśa yfirdżralęknis og reiknast žį fallžungi sem 40% af žunga žeirra į fęti og gęružungi ķ hlutfalli viš fallžungann samkvęmt gildandi reglum slįturleyfishafa.
13. gr. Afuršatjónsbętur skulu mišast viš mešalafuršir saušfjįr į lögbżlinu sķšustu žrjś įr fyrir nišurskurš samkvęmt skattframtölum og innleggssešlum. Leggja skal til grundvallar framleitt dilkakjöt og kjöt af fulloršnu fé, gęrur og slįtur af dilkum og fulloršnu fé svo og ullarinnlegg og reikna mešalafuršir įranna eftir vetrarfóšraša kind, aš teknu tilliti til bśstofnsbreytinga. Žannig skal viš bśstofnsaukningu miša viš 16 kg fallžunga og gęšaflokk DR2, annan veršflokk og viš bśstofnsskeršingu skal miša viš 24 kg fallžunga ķ FR III.
Afuršatjónsbętur reiknast į eftirfarandi hįtt:
| 1. | Beingreišslur greišast samkvęmt gildandi samningi um framleišslu saušfjįrafurša milli Bęndasamtaka Ķslands og rķkisstjórnar Ķslands. Beingreišslur mišast viš greišslumark lögbżlisins og jöfnunargreišslur greišast aš fullu eins og žęr voru įkvaršašar į grundvelli framleišsluįranna 1997-1999. Žó skulu jöfnunargreišslur falla nišur, ef framleišsla bśsins hefur ekki į višmišunarįrum skv. 2. liš uppfyllt kröfur skv. reglugerš nr. 19/2001 um greišslumark saušfjįr į lögbżlum, beingreišslur, uppkaupaįlag og jöfnunargreišslur 2001-2007. Įlagsgreišslur (uppkaupaįlag og įlag vegna gęšastżringar) skulu mišast viš sömu framleišsluforsendur og afuršatjónsbętur skv. 2. liš žessarar greinar. Ef nišurskuršur fer fram haustiš 2003 eša sķšar skulu įlagsgreišslur vegna gęšastżringar žó žvķ ašeins greiddar aš uppfyllt hafi veriš skilyrši til slķkra greišslna samkvęmt gildandi reglum žar um. Um fyrirkomulag greišslna og gjalddaga skulu gilda įkvęši reglugeršar nr. 19/2001 um greišslumark saušfjįr į lögbżlum, beingreišslur, uppkaupaįlag og jöfnunargreišslur 2001-2007. |
| 2. | Mešalafuršir sķšustu žriggja įra eftir hverja kind sem fargaš er, sbr. 2. mgr., skulu reiknašar til veršs samkvęmt auglżstu višmišunarverši Landssamtaka saušfjįrbęnda į hverju fjįrleysisįri aš teknu tilliti til śtflutningsveršs og hlutfalls į fjįrleysisįrinu. Frį bótaupphęš sem žannig er fundin skal draga tiltekiš hlutfall af breytilegum kostnaši viš framleišslu saušfjįrafurša ķ kostnašargrundvelli į hverjum tķma, reiknašan į hverja vetrarfóšraša kind eins og hér greinir: |
 | a) | 75% į fyrsta/fyrra fjįrleysisįri, ef nišurskuršur fer fram aš hausti og unnt er aš afsetja heyfeng eša heyöflun hefur ekki fariš fram. Žetta hlutfall gildir einnig į sķšari fjįrleysisįrum. |
| b) | 35% į fyrsta/fyrra fjįrleysisįri, ef nišurskuršur fer fram fyrir įrslok og ekki er unnt aš afsetja heyfeng. |
| c) | 25% į fyrsta/fyrra fjįrleysisįri, ef nišurskuršur fer fram į tķmabilinu frį 1. janśar til 31. mars. |
| d) | 5% į fyrsta/fyrra fjįrleysisįri, ef nišurskuršur fer fram į tķmabilinu frį 1. aprķl og žar til saušfé er sleppt ķ sumarhaga. |
14. gr. Ef unnt er aš nżta afuršir saušfjįr sem fargaš er aš hluta eša ķ heild, kemur veršmęti žeirra afurša til frįdrįttar bótagreišslum.
Réttur til bóta glatast aš öllu leyti eša aš hluta ef eigandi saušfjįr fer ekki eftir įkvęšum um varśšarrįšstafanir, fjįrleysi į jöršinni, lagfęringu į giršingum, sótthreinsun hśsa og kaup į lķflömbum. Sama gildir ef eigandi saušfjįr veršur sér śti um fé sem hann vissi eša mįtti vita, meš tilliti til ašstęšna, aš haldiš var sjśkdómi eša hefur valdiš žvķ meš įsetningi eša vanrękslu aš saušfé hans smitašist.
15. gr. Ašili sem fargaš hefur saušfé vegna rišuveiki skal hreinsa śtihśs og nįnasta umhverfi žeirra į eigin kostnaš eftir fyrirmęlum og undir eftirliti hérašsdżralęknis į svęšinu. Įkveša skal ķ samningi hvernig hreinsun hśsa og umhverfis skuli hagaš og hvenęr lokiš. Heimilt er aš halda eftir allt aš 30% bótafjįr žar til sótthreinsun er lokiš.
Yfirdżralęknir leggur til sérstök sótthreinsiefni og vinnu viš žį sótthreinsun. Auk žess greišir yfirdżralęknir fyrir hreinsiefni, svo sem fśavarnarefni og mįlningu. Heimilt er aš leggja andvirši sótthreinsunarkostnašar til endurnżjunarefna sé žaš tališ hagkvęmara. Žį er heimilt aš taka žįtt ķ kostnaši viš jaršvegsskipti, ef sękja žarf efni um langan veg.
Yfirdżralękni er heimilt aš bęta aš hluta annaš sannanlegt tjón sem hlżst af įkvęšum reglugeršar žessarar.
16. gr. Yfirdżralęknir įkvešur hvar heimilt sé aš taka fjįrskiptalömb. Yfirdżralęknir getur fyrirskipaš sérstakar varśšarrįšstafanir ķ heimahéraši įšur en til flutninga kemur. Ef flytja žarf lķflömb vegna fjįrskipta samkvęmt įkvöršun yfirdżralęknis śr fjarlęgum hérušum, skal rķkissjóšur greiša 90% flutningskostnašar, enda sé hagkvęmni gętt hvaš varšar fjarlęgšir. Kaup į fjįrskiptafé og vörslu ķ flutningum annast kaupendur lķflamba.
V. KAFLI
Refsiįkvęši og gildistaka.
17. gr. Brot į įkvęšum reglugeršar žessarar varša višurlögum samkvęmt įkvęšum 30. gr. laga nr. 25/1993 um dżrasjśkdóma og varnir gegn žeim. Meš mįl śt af brotum skal fariš aš hętti opinberra mįla.
18. gr. Reglugerš žessi sem sett er samkvęmt heimild ķ lögum nr. 25 7. aprķl 1993 um dżrasjśkdóma og varnir gegn žeim, įsamt sķšari breytingum, lögum nr. 66/1998 um dżralękna og heilbrigšisžjónustu viš dżr, įsamt sķšari breytingum og lögum nr. 99/1993 um framleišslu, veršlagningu og sölu į bśvöru, įsamt sķšari breytingum, öšlast žegar gildi. Jafnframt er śr gildi felld reglugerš nr. 583/1996 um varnir gegn śtbreišslu rišuveiki og bętur vegna nišurskuršar og reglugerš nr. 4/1942 um varnir gegn śtbreišslu nokkurra nęmra saušfjįrsjśkdóma og stušning til bęnda er lķša tjón af žeim.
Landbśnašarrįšuneytinu, 4. september 2001.
Gušni Įgśstsson.
Ingibjörg Ólöf Vilhjįlmsdóttir.
Breytingar:
726/2004 - Reglugerš um (1.) breytingu į reglugerš nr. 651/2001 um śtrżmingu į rišuveiki og bętur vegna nišurskuršar.
807/2006 - Reglugerš um (2.) breytingu į reglugerš um śtrżmingu į rišuveiki og bętur vegna nišurskuršar nr. 651/2001.
|