REGLUGERŠ

um mešhöndlun seyru.

 

I. KAFLI

Markmiš, gildissviš o.fl.

Markmiš.

1. gr.

1.1 Markmiš reglugeršar žessarar er aš setja reglur um notkun seyru og koma ķ veg fyrir skašleg įhrif vegna notkunar hennar į umhverfiš og heilsu almennings.

 

Gildissviš.

2. gr.

2.1 Reglugerš žessi gildir um mešhöndlun seyru. Reglugeršin gildir um atvinnurekstur hér į landi og ķ mengunarlögsögunni. Reglugeršin į viš um athafnir einstaklinga eins og viš getur įtt.

 

Skilgreiningar.

3. gr.

3.1 Atvinnurekstur er hvers konar starfsemi og framkvęmdir.

3.2 Eftirlit merkir athugun į ferli eša starfsemi til aš įkvarša samręmi žeirra viš tilteknar kröfur.

3.3 Eftirlitsašilar eru viškomandi heilbrigšisnefnd og Hollustuvernd rķkisins og einnig faggiltir skošunarašilar sem starfa samkvęmt reglugerš žessari meš takmarkašar heimildir ķ samręmi viš 24. gr. laga nr. 7/1998 um hollustuhętti og mengunarvarnir.

3.4 Fęribreytur eru višmiš sem notuš eru til aš gefa nišurstöšur eša upplżsingar um losun eša umhverfisįhrif.

3.5 Grunnvatn er vatn ķ gegnmettušum jaršlögum undir yfirborši jaršar.

3.6 Hreinsun seyru er žaš žegar seyra er sigtuš, śrvötnuš og auk žess:

a)  lįtin rotna viš loftfirrš skilyrši, t.d. ķ upphitušum rottanki og/eša,

b)  lįtin rotna viš loftuš eša loftfirrš skilyrši ķ tanki eša viš jaršgerš og/eša,

c)  ķblönduš kalki svo sżrustig nįi pH = 11 enda sé hśn ekki sóttmenguš.

3.7 Losun er žegar efnum og efnasamböndum er veitt ķ frįveitur og vištaka.

Bein losun er losun efna ķ grunnvatn, oftast frį stakri uppsprettu, įn žess aš žau sķist ķ gegnum jaršveg, žéttan jaršgrunn eša berggrunn.

Óbein losun er žegar efni eša gerlar berast frį dreifšum uppsprettum, eša er hętta į aš geti borist, ķ grunnvatn eftir sķun ķ gegnum jaršveg, žéttan jaršgrunn eša berggrunn.

3.8 Losunarmörk eru mörk fyrir leyfilega losun sem óheimilt er aš fara yfir į einu eša fleiri tķmabilum. Mörkin geta veriš tilgreind sem massi, rśmmįl, styrkur eša ašrar breytur.

3.9 Mešhöndlun seyru er hreinsun, tęming hreinsivirkja, flutningur, og notkun seyru.

3.10 Mengun er žegar örverur, efni og efnasambönd og ešlisfręšilegir žęttir valda óęskilegum og skašlegum įhrifum į heilsufar almennings, röskun lķfrķkis eša óhreinkun lofts, lįšs eša lagar. Mengun tekur einnig til ólyktar, hįvaša, titrings, geislunar og varmaflęšis og żmissa óęskilegra ešlisfręšilegra žįtta.

3.11 Mengunarvarnaeftirlit er eftirlit meš žeim žįttum sem eiga aš fyrirbyggja eša draga śr mengun lofts, lįšs eša lagar, eftirlit meš eiturefnum og hęttulegum efnum og fręšsla um žessi mįl. Vöktun umhverfisins telst til mengunarvarnaeftirlits.

3.12 Notkun seyru er dreifing hennar į eša ķ jaršveg.

3.13 Persónueining (pe.) er magn lķfręnna efna, nęringarsalta og annarra efna sem samsvarar žvķ sem einn einstaklingur er aš jafnaši talinn losa frį sér į sólarhring. Ein pe. af lķfręnu efni er žaš magn lķfręnna efna ķ skólpi sem getur brotnaš nišur lķffręšilega meš 60 g sśrefnis į dag męlt meš 5 sólarhringa lķfefnafręšilegri sśrefnisnotkun.

3.14 Rotžró er tankur til botnfellingar og hreinsunar į föstu sviflęgu efni śr skólpi.  Hollustuvernd rķkisins gefur śt leišbeiningar um stęrš, gerš og frįgang rotžróa.

3.15 Salernisśrgangur er allur śrgangur frį žurr- eša vatnssparandi salernum sem ekki eru tengd viš frįveitu.

3.16 Seyra eru žau óhreinindi sem skilin eru frį frįveituvatni meš botnfellingu, sķun eša fleytingu įn sķu- eša ristarśrgangs, ž.e. eftir aš forhreinsun hefur įtt sér staš.

Tegundir seyru eru:

a) seyra frį skólphreinsistöšvum, ž.e. hśsaskólp eša skólp meš sambęrilega samsetningu, 

b) seyra frį rotžróm og sambęrilegum mannvirkjum,

c) seyra frį skólpstöšvum öšrum en a) og b).

3.17 Sķu- og ristarśrgangur er fastur śrgangur sem fellur til viš grófhreinsun į skólpi.

3.18 Strandsjór er sjór sem nęr frį fjörumörkum og ferskvatnsmörkum ķ vatnsföllum aš mengunarlögsögu.

3.19 Umhverfismörk eru mörk sem óheimilt er aš fara yfir ķ tilteknu umhverfi į tilteknum tķma og sett eru til aš takmarka mengun umhverfis į grundvelli vķsindalegrar žekkingar ķ žvķ skyni aš koma ķ veg fyrir eša draga śr skašlegum įhrifum į heilsu manna og/eša umhverfiš. Mörkin geta veriš tilgreind sem massi, rśmmįl, styrkur eša ašrar breytur. Umhverfismörk geta veriš sett til aš vernda umhverfiš ķ heild eša tiltekna žętti žess (svo sem heilsuverndarmörk og gróšurverndarmörk).

3.20 Vatn er grunnvatn og yfirboršsvatn.

3.21 Vištaki er svęši sem tekur viš mengun og žynnir hana eša eyšir.

3.22 Vöktun merkir kerfisbundna og sķendurtekna skrįningu einstakra breytilegra žįtta ķ umhverfinu.

3.23 Yfirboršsvatn er kyrrstętt eša rennandi yfirboršsvatn, straumvötn, stöšuvötn og jöklar, svo og strandsjór.

 

II. KAFLI

Umsjón.

Hlutverk Hollustuverndar rķkisins og heilbrigšisnefnda.

4. gr.

4.1 Heilbrigšisnefndum, undir yfirumsjón Hollustuverndar rķkisins, og Hollustuvernd rķkisins ber aš sjį um aš fariš sé aš įkvęšum reglugeršarinnar.

 

III. KAFLI

Meginreglur.

Mešhöndlun og notkun - leyfisveitingar.

5. gr.

5.1 Hreinsa skal alla seyru sem er notuš samkvęmt reglugerš žessari nema annaš sé heimilt samkvęmt reglugeršinni.

5.2 Mešhöndlun seyru er starfsleyfisskyld. Viš vinnslu starfsleyfis skal heilbrigšisnefnd leita umsagnar landeiganda žess lands sem nota į seyruna į og ašfangaeftirlits ef viš į.

 

Almennar reglur um seyru.

6. gr.

6.1 Óheimilt er aš losa seyru ķ yfirboršsvatn.

6.2 Seyru sem fellur til viš mešhöndlun og hreinsun skólps skal nżta ef kostur er.

6.3 Seyru skal fargaš į žann hįtt aš umhverfiš verši ekki fyrir skaša af völdum hennar og ķ samręmi viš ašrar reglugeršir žar aš lśtandi. Förgun seyru frį skólphreinsistöšvum er starfsleyfisskyld og hįš skrįningu ķ samręmi viš reglur žar aš lśtandi.

 

Notkun seyru.

7. gr.

7.1 Nota skal seyru į žann hįtt aš tekiš sé tillit til nęringaržarfar gróšurs og aš gęši jaršvegs, yfirboršs- og grunnvatns rżrni ekki.

7.2 Ef seyra er notuš į jaršveg sem er meš lęgra pH-gildi en 6 skal, ef meš žarf, taka tillit til aukinnar tilfęrslu žungmįlma ķ jaršavegi og aukinnar upptöku afurša į žungmįlmum og skal heilbrigšisnefnd ef naušsyn krefur lękka višmišunarmörk, sbr. I. višauka A.

 

Notkun seyru ķ landbśnaši.

8. gr.

8.1 Ķ landbśnaši er einungis heimilt aš nota hreinsaša seyru, sbr. a-liš 16. mgr. 3. gr. Hér er einkum įtt viš aš seyran sé notuš ķ landbśnaši, t.d. borin į tśn sem slegin eru til fóšurs, eru beitt eša sem eru nżtt į annan hįtt, t.d. tśn ķ žéttbżli eša svęši til śtivistar.  Seyran skal felld nišur ķ jaršveginn eša plęgš nišur jafnóšum sé hśn notuš į tśn, akra og gróšurlendi sem nżtt er til beitar.

8.2 Ķ landbśnaši er heimilt aš nota seyru til įburšar į gróšurlendi eša ķ jaršveg og mį magniš sem notaš er vera allt aš 20 tonn į hektara į tķu įrum mišaš viš žurrefni. Gęta skal aš įkvęšum 11. gr.

8.3 Heilbrigšisnefnd er heimilt aš leyfa notkun hreinsašrar seyru, sbr. b- eša c-liš ķ 16. mgr. 3. gr., enda samręmist notkunin įkvęšum žessarar reglugeršar og brżtur ekki ķ bįga viš reglugeršir er varša śrgang.

 

Tķmamörk.

9. gr.

9.1 Aš minnsta kosti eitt įr veršur aš lķša frį žvķ hreinsuš seyra er notuš į tśn žar til uppskera, nżting eša almennur umgangur er heimilašur.

9.2 Óheimilt er aš nota seyru viš framleišslu hvers konar matjurta, s.s. kartaflna, kįls og annars gręnmetis. Aš minnsta kosti žrjś įr verša aš lķša frį žvķ hreinsuš seyra er notuš žangaš til heimilt er aš rękta matjurtir. Önnur nżting og almennur umgangur er heimill sextįn mįnušum eftir aš seyru var dreift.  Sżni męlingar aš ekki sé lengur hętta af dreifingunni er heimilt aš stytta tķmafresti en žó eigi skemur en ķ 10 mįnuši.

9.3 Žeir sem hreinsa seyru bera įbyrgš į žvķ aš notendur geti reglulega fengiš upplżsingar ķ samręmi viš II. višauka A. Žetta į žó ekki viš um hśsaskólp (a-lišur 16. mgr. 3. gr.) enda sé magn sem fellur til viš skólphreinsun seyru minna en 5000 pe.

 

Greining seyru.

10. gr.

10.1 Heilbrigšisnefnd getur sett skilyrši ķ starfsleyfi um greiningu į seyru og jaršvegi sem hśn er borin į, sbr. II. višauka A og B. Gęta skal aš įkvęšum 3. mgr. 9. gr.

10.2 Tilvķsunarašferšir viš söfnun og greiningu seyru eru tilgreindar ķ II. višauka C.

10.3 Önnur greining į seyru skal vera ķ samręmi viš skilyrši Hollustuverndar rķkisins.

 

Styrkur og uppsöfnun  žungmįlma og magn seyru.

11. gr.

11.1 Styrkur žungmįlma ķ jaršvegi sem seyra er borin į skal vera ķ samręmi viš mörk ķ I. višauka A, styrkur žungmįlma ķ seyru skal vera ķ samręmi viš mörk ķ I. višauka B, og hįmarksmagn žungmįlma sem heimilt er aš dreifa į įri į ręktaš land skal vera ķ samręmi viš mörk ķ I. višauka C.

11.2 Fari styrkur eins eša fleiri žungmįlma ķ jaršvegi yfir umhverfismörkin ķ I. višauka A er óheimilt aš nota seyru į hann. 

11.3 Tryggja skal, m.a. meš žvķ aš fara eftir įkvęšum 2. mgr. eša meš eftirliti, aš uppsöfnun žungmįlma ķ jaršvegi valdi žvķ ekki aš styrkur žeirra sé hęrri en umhverfismörkin ķ I. višauka A.

 

Óhreinsuš seyra.

12. gr.

12.1 Óhreinsaša seyru, sbr. a- og b-liši 16. mgr. 3. gr., mį einungis nota til uppgręšslu og skógręktar fjarri mannabśstöšum og utan alfaraleiša enda hafi sżnilegir hlutir veriš skildir frį henni. Skylt er aš plęgja óhreinsaša seyru a.m.k. 10 sentķmetra nišur ķ jaršveginn. Tryggt skal aš ekki sé hętta į mengun grunnvatns eša yfirboršsvatns vegna notkunar seyru ķ žessum tilgangi, sbr. reglugeršir žar aš lśtandi.

 

Ónżtanleg seyra.

13. gr.

13.1 Salernisśrgang, sķu- eša ristarśrgang og seyru sem ekki veršur notuš skal flytja til móttökustöšvar sem hefur til žess starfsleyfi.

 

Tęming og flutningur.

14. gr.

14.1 Sveitarstjórnir skulu sjį til žess aš komiš sé į kerfisbundinni tęmingu į seyru śr rotžróm.

14.2 Rekstrarašilar hśsnęšis eša svęša žar sem salernisśrgangur, ristarśrgangur eša seyra fellur til bera įbyrgš į allri mešferš og flutningi śrgangsins, svo fremi ekki sé ķ gildi sérstök heilbrigšissamžykkt sem kvešur į um annaš.

 

IV. KAFLI

Żmis įkvęši.

Skrįning.

15. gr.

15.1 Heilbrigšisnefndir skulu halda saman upplżsingum um:

1.  magn framleiddrar seyru og magn sem lįtiš er ķ té til landbśnašaržarfa,

2.  samsetningu og eiginleikum seyrunnar m.t.t. fęribreytnanna ķ II. višauka A,

3.  tegund hreinsunar, sbr. 6. mgr. 3. gr.,

4.  nöfn og heimilisföng vištakenda seyrunnar og notkunarstaš.

15.2 Lišir 2 til 4 ķ 1. mgr. eiga ekki viš vegna seyru, sbr. a-liš 16. mgr. 3. gr., enda sé magniš minna en 5.000 pe.

15.3 Hollustuvernd rķkisins ber įbyrgš į heildarskrįningu į magni mešhöndlašrar seyru, magni sem lįtiš er ķ té o.fl. sem tengist notkun seyru samkvęmt reglugerš žessari og einkum žeim upplżsingum sem 1. mgr. fjallar um. Stofnunin byggir skrįningu sķna į upplżsingum frį heilbrigšisnefndum.

15.4 Skrįning heilbrigšisnefndar skal gerš į sérstakt eyšublaš sem Hollustuvernd rķkisins lętur śtbśa.

 

Yfirlitsskżrsla.

16. gr.

16.1 Hollustuvernd rķkisins semur og gefur śt skżrslu byggša m.a. į upplżsingum samkvęmt 15. gr. um notkun seyru hér į landi, sbr. og įkvęši um skżrslugerš um mešhöndlun śrgangs ķ reglugerš um śrgang. Gęta skal aš įkvęšum reglugeršar um śrgang hvaš varšar upplżsingasöfnun.

16.2 Skżrsluna skal gefa śt į a.m.k. fjögurra įra fresti.

 

V. KAFLI

Ašgangur aš upplżsingum, žvingunarśrręši, višurlög o.fl.

Ašgangur aš upplżsingum.

17. gr.

17.1 Um ašgang aš upplżsingum fer samkvęmt lögum um upplżsingamišlun og ašgang aš upplżsingum um umhverfismįl nr. 21/1993, upplżsingalögum nr. 50/1996 og lögum um hollustuhętti og mengunarvarnir nr. 7/1998.

 

Žagnarskylda eftirlitsašila.

18. gr.

18.1 Eftirlitsašilar og ašrir sem starfa samkvęmt įkvęšum reglugeršar žessarar eru bundnir žagnarskyldu um atriši sem varša framleišslu- og verslunarleynd. Sama gildir um atriši sem žeir fį vitneskju um og leynt skulu fara samkvęmt lögum eša ešli mįls. Žagnarskyldan helst žótt lįtiš sé af starfi.

18.2 Upplżsingar og tilkynningar eftirlitsašila til fjölmišla skulu vera efnislega rökstuddar og žess gętt aš einstakar atvinnugreinar, stofnanir eša fyrirtęki bķši ekki tjón og įlitshnekki aš óžörfu.

 

Valdsviš og žvingunarśrręši.

19. gr.

19.1 Til aš knżja į um rįšstafanir samkvęmt reglugerš žessari skal fylgja žeim žvingunarśrręšum sem męlt er fyrir um ķ IX. kafla reglugeršar um mengunarvarnaeftirlit žegar viš į.  Annars gilda įkvęši VI. kafla laga um hollustuhętti og mengunarvarnir nr. 7/1998 um valdsviš og žvingunarśrręši.

 

Višurlög.

20. gr.

20.1 Brot gegn įkvęšum reglugeršar žessarar varša sektum hvort sem žau eru framin af įsetningi eša stórfelldu gįleysi. Sé um stórfelld eša ķtrekuš įsetningsbrot aš ręša skulu žau aš auki varša fangelsi allt aš fjórum įrum.

20.2 Sektir mį įkvarša lögašila žó aš sök verši ekki sönnuš į fyrirsvarsmenn eša starfsmenn hans eša ašra žį einstaklinga sem ķ žįgu hans starfa, enda hafi brotiš oršiš eša getaš oršiš til hagsbóta fyrir lögašilann.

 

VI. KAFLI

Lagastoš, gildistaka o.fl.

21. gr.

21.1 Reglugerš žessi er sett samkvęmt įkvęšum 5. gr. laga nr. 7/1998 um hollustuhętti og mengunarvarnir og samkvęmt 9. gr. laga nr. 32/1986 um varnir gegn mengun sjįvar. Jafnframt er reglugeršin sett aš höfšu samrįši viš Samband ķslenskra sveitarfélaga hvaš varšar skyldur sveitarfélaga, sbr. įkvęši 3. mgr. 9. gr. laga nr. 7/1998.

21.2 Reglugeršin er sett meš hlišsjón af 32. tölul. XX. višauka EES-samningsins (tilskipun 86/278/EBE).

21.3 Reglugeršin öšlast gildi viš birtingu.

 

Umhverfisrįšuneytinu, 29. október 1999.

 

Siv Frišleifsdóttir.Magnśs Jóhannesson.

 

 

I. VIŠAUKI AUmhverfismörk fyrir styrk žungmįlma ķ jaršvegi.

 

Umhverfismörk fyrir styrk žungmįlma ķ jaršvegi sem seyra er borin į (mg/kg af žurrefnum ķ dęmigeršu jaršvegssżni meš pH-gildi 6-7, svo sem skilgreint er ķ II. višauka C).

 

Kadmķum                                                            1    -      3

Kopar                                                               50    -  140

Nikkel                                                               30    -    75

Blż                                                                   50    -  300

Sink                                                                150    -  300

Kvikasilfur                                                          1    -   1,5

 

 

I. VIŠAUKI B

Leyfilegur hįmarsksstyrkur žungmįlma ķ seyru sem er notuš ķ landbśnaši.

(mg/kg af žurrefnum).

 

Kadmķum                                                          20   -     40

Kopar                                                           1000   - 1750

Nikkel                                                             300   -   400

Blż                                                                 750   - 1200

Sink                                                              2500   - 4000

Kvikasilfur                                                        16   -     25

 

 

 

I. VIŠAUKI C

Losunarmörk fyrir magn žungmįlma sem bera mį į ręktaš land į įri,

byggt į tķu įra mešaltali.

(kg/ha į įri).

 

Kadmķum                                                    0,15

Kopar                                                       12

Nikkel                                                         3

Blż                                                            15

Sink                                                          30

Kvikasilfur                                                   0,1

 

 

II. VIŠAUKI A

Greining seyru.

Aš jafnaši skal greina seyru aš minnsta kosti į sex mįnaša fresti. Ef breytingar verša į ešli hreinsašs skólps er naušsynlegt aš greina oftar. Ef nišurstöšur greininga breytast ekki į marktękan hįtt ķ heilt įr skal greina seyruna aš minnsta kosti į tólf mįnaša fresti. Eftirtaldar fęribreytur skulu greindar:

- žurrefni, lķfręnt efni,

- pH,

- köfnunarefni og fosfór,

- kadmķum, kopar, nikkel, blż, sink, kvikasilfur og króm.

 

II. VIŠAUKI B

Jaršvegsgreining.

1.    Žegar seyra sem ekki hefur veriš rannsökuš m.t.t. žungmįlma er notuš skal tryggja aš innihald žungmįlma ķ jaršveginum fari ekki yfir umhverfismörk sem sett eru ķ samręmi viš I. višauka A.

2.    Eftirlitsašilar įkveša hve langt skal lķša milli frekari greininga į grundvelli nišurstašna um innihald mįlma ķ jaršvegi įšur en seyra var notuš, magn og samsetningu seyrunnar sem notuš er auk annarra žįtta sem mįli skipta. Eftirtaldar fęribreytur skulu greindar:

       - pH,

       - kadmķum, kopar, nikkel, blż, sink, kvikasilfur og króm.

 

II. VIŠAUKI C

Sżnatöku- og greiningarašferšir.

1.    Taka jaršvegssżna.

       Dęmigerš jaršvegssżni til greiningar skulu aš jafnaši samanstanda af blöndu śr 25 kjarnasżnum af svęši sem ekki er stęrra en 5 hektarar og ręktaš er ķ einum tilgangi. Sżni skulu tekin nišur į 25 sm dżpi nema yfirboršsjaršvegur sé žynnri en žaš. Ķ žvķ tilviki skal sżnatökudżpi žó ekki vera meira en 10 sm.

2.    Taka seyrusżna.

       Seyrusżni skulu tekin eftir hreinsun en įšur en notandi tekur viš seyrunni og skulu žau vera dęmigerš fyrir framleidda seyru.

3.    Sżnatökuašferšir.

            Greining žungmįlma skal fara fram eftir sterka sżrumeltingu. Tilvķsunarašferš viš greiningu skal vera sameinda (ķsogs) litrófsmęling og greiningarmörk fyrir hverja mįlmtegund mega ekki vera hęrri en 10% af višeigandi mörkum.