Reglugerš

um tęknifrjóvgun

nr. 568/1997.

 

1. gr.

Skilgreiningar.

                Tęknifrjóvgun: Getnašur sem veršur ķ framhaldi af tęknisęšingu eša glasafrjóvgun.

                Tęknisęšing: Ašgerš žegar sęši er komiš fyrir ķ eša nęrri kynfęrum konu į annan hįtt en meš samförum.

                Glasafrjóvgun: Ašgerš žegar eggfruma, sem numin hefur veriš śr lķkama konu, er frjóvguš meš sęšisfrumu utan lķkamans.

                Kynfrumur: Eggfrumur og sęšisfrumur.

                Fósturvķsir: Frjóvgaš egg į öllum žroskastigum žess, allt frį žvķ aš žaš er frjóvgaš og žar til žaš kemst į fósturstig.

                Gjafi: Einstaklingur sem leggur öšrum til kynfrumur.

                Stašgöngumęšrun: Tęknifrjóvgun framkvęmd į konu sem hyggst ganga meš barn fyrir ašra konu og hefur fallist į žaš fyrir mešgönguna aš lįta barniš af hendi strax eftir fęšingu.

                Vķsindarannsókn: Rannsókn sem gerš er til aš auka viš žekkingu sem m.a. gerir kleift aš bęta heilsu og lękna sjśkdóma. Mat vķsindasišanefndar eša sišanefndar skv. 29. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjśklinga į rannsókninni veršur aš hafa leitt ķ ljós aš vķsindaleg og sišfręšileg sjónarmiš męli ekki gegn framkvęmd hennar.

 

2. gr.

                Tęknifrjóvgun mį eingöngu framkvęma į heilbrigšisstofnun sem fengiš hefur til žess leyfi rįšherra og undir eftirliti sérfręšinga ķ kvensjśkdómum og fęšingarhjįlp.

 

3. gr.

                Tęknifrjóvgun mį ašeins framkvęma aš uppfylltum eftirtöldum skilyršum.

a)             Kona sem undirgengst ašgeršina, sé ķ hjśskap sem stašiš hefur samfellt ķ a.m.k. žrjś įr eša samvistum viš karlmann, ķ óvķgšri sambśš, sem stašiš hefur samfellt ķ a.m.k. žrjś įr.

b)            Kona sem undirgengst ašgerš og eiginmašur hennar eša sambżlismašur hafi sótt um tęknifrjóvgun og samžykkt ašgeršina skriflega, viš votta į sérstöku eyšublaši sem viškomandi heilbrigšisstofnun skal lįta śtbśa ķ žessu skyni.

c)             Bįšir ašilar skulu aš jafnaši vera fullra 25 įra žegar mešferš hefst. Kona skal aš jafnaši ekki vera eldri en 42ja įra žegar mešferš hefst. Heimilt er aš vķkja frį greindu aldursskilyrši konu žegar um er aš ręša notkun geymds fósturvķsis, geymdrar eggfrumu eša gjafaeggfrumu. Kona skal žó aldrei vera eldri en 45 įra žegar settur er upp fósturvķsir og eiginmašur eša sambżlismašur skal aš jafnaši ekki vera eldri en 50 įra.

d)            Andleg og lķkamleg heilsa og félagslegar ašstęšur parsins séu góšar.

e)             Ašrar ašgeršir til aš sigrast į ófrjósemi hafi brugšist eša séu ekki tiltękar.

 

4. gr.

                Par sem óskar eftir tęknifrjóvgun skal sękja um hana į eyšublaši skv. b liš 3. gr. Lęknir įkvešur hvort tęknifrjóvgun fer fram. Viš mat į žvķ hvort par sem sękir um tęknifrjóvgun uppfyllir skilyrši d lišar 3. gr. skal litiš til žess hvort ętla megi aš barninu yršu tryggš žroskavęnleg uppeldisskilyrši. Telji lęknir įstęšu til er honum rétt, meš samžykki parsins, aš krefjast vottorša frį višeigandi sérfręšingum um andlega og lķkamlega heilsu parsins. Į sama hįtt er honum rétt aš krefjast vottorša frį félagsrįšgjafa eša öšrum sem veitt geta upplżsingar um félagslegar ašstęšur parsins. Samžykki pariš ekki framangreinda upplżsingaöflun er lękni heimilt aš synja um tęknifrjóvgun. Telji lęknir vafa leika į um aš félagslegar ašstęšur parsins til uppeldis barns séu nęgilega góšar getur hann leitaš umsagnar barnaverndarnefndar.

 

5. gr.

                Žegar fallist hefur veriš į umsókn um tęknifrjóvgun skal, įšur en samžykki skv. b liš 3. gr. er veitt, gefa parinu upplżsingar um mešferšina og žau lęknisfręšilegu, félagslegu og lögfręšilegu įhrif sem hśn kann aš hafa. Upplżsingarnar skulu veittar bęši munnlega og skriflega į sérstöku eyšublaši, sbr. b liš 3. gr.

 

6. gr.

                Synjun lęknis um tęknifrjóvgun mį kęra til landlęknis. Kęrufrestur er žrķr mįnušir frį žvķ ašilum var tilkynnt um synjun. Landlęknir skal senda kęru tafarlaust til mešferšar sérstakrar nefndar sem rįšherra skipar til fjögurra įra ķ senn. Ķ nefndinni skulu eiga sęti žrķr fulltrśar og jafnmargir til vara, einn lögfręšingur, einn lęknir og einn félagsrįšgjafi. Įkvöršun nefndarinnar er endanleg.

 

7. gr.

                Įšur en tęknifrjóvgun er framkvęmd skal heilbrigšisstofnun sem gerir hana benda viškomandi pari į aš žau eigi kost į faglegri rįšgjöf sįlfręšinga eša félagsrįšgjafa og skal stofnunin veita slķka rįšgjöf ef pariš óskar eftir henni.

 

8. gr.

                Tęknisęšingu meš gjafasęši mį žvķ ašeins framkvęma aš frjósemi karlmannsins sé skert, hann haldinn alvarlegum erfšasjśkdómi eša ašrar lęknisfręšilegar įstęšur męli meš notkun gjafasęšis.

 

9. gr.

                Glasafrjóvgun mį žvķ ašeins framkvęma aš notašar séu kynfrumur parsins. Žó skal heimilt aš nota gjafakynfrumur ef frjósemi karlsins eša konunnar er skert, annaš žeirra haldiš alvarlegum erfšasjśkdómi eša ašrar lęknisfręšilegar įstęšur męla meš notkun gjafakynfrumna. Óheimilt er aš framkvęma glasafrjóvgun, nema notašar séu kynfrumur annars hjónanna/sambżlisfólksins. Gjöf fósturvķsa er óheimil og stašgöngumęšrun er óheimil.

 

10. gr.

                Geymsla kynfrumna og fósturvķsa er eingöngu heimil į heilbrigšisstofnun sem fengiš hefur leyfi rįšherra til aš framkvęma tęknifrjóvgun.

 

11. gr.

                Kynfrumur mį žvķ ašeins geyma aš tilgangurinn sé:

a)             eigin notkun sķšar,

b)            gjöf ķ rannsóknarskyni eša

c)             gjöf kynfrumna til notkunar viš tęknifrjóvgun.

 

12. gr.

                Sį sem leggur til kynfrumur skal veita skriflegt samžykki fyrir geymslunni ķ samręmi viš tilgang hennar, enda hafi honum įšur veriš veittar upplżsingar um įhrif geymslunnar į kynfrumurnar og hin almennu skilyrši sem sett eru fyrir geymslu kynfrumna ķ lögum um tęknifrjóvgun og reglugerš žessari.

 

13. gr.

                Fósturvķsa mį geyma ķ žeim tilgangi aš koma žeim fyrir ķ konu žeirri sem lagši eggfrumurnar til eša eiginkonu eša sambżliskonu karlmannsins sem lagši til sęšisfrumur. Geymsla fósturvķsa ķ öšrum tilgangi er óheimil.

 

14. gr.

                Geymsla fósturvķsa er hįš žvķ skilyrši aš karlmašur sį og kona sem leggja kynfrumurnar til, veiti skriflegt samžykki fyrir geymslunni ķ samręmi viš tilgang hennar, enda hafi žeim įšur veriš veittar upplżsingar um įhrif geymslunnar į fósturvķsana og hin almennu skilyrši sem sett eru fyrir geymslu fósturvķsa ķ lögum um tęknifrjóvgun og reglugerš žessari. Fósturvķsa mį eingöngu nota ķ samręmi viš samžykki žeirra sem lögšu kynfrumurnar til.

15. gr.

                Įšur en fósturvķsi, sem geymdur hefur veriš er komiš fyrir ķ legi konu žeirrar sem lagši eggfrumurnar til eša eiginkonu eša sambżliskonu karlmannsins sem lagši til sęšisfrumurnar, skal leita skriflegs samžykkis beggja aš nżju. Sama gildir žegar tęknisęšing er framkvęmd meš sęši eiginmanns/sambżlismanns, sem geymt hefur veriš til sķšari nota.

 

16. gr.

                [Hįmarksgeymslutķmi fósturvķsa er fimm įr. Aš fimm įrum lišnum skal eyša ónotušum fósturvķsum. ]¹)            Hįmarksgeymslutķmi kynfrumna er 10 įr. Aš žeim tķma lišnun skal eyša ónotušum kynfrumum.         Žegar kynfrumur karls eša konu eru geymdar til eigin nota sķšar vegna fyrirsjįanlegrar ófrjósemi af völdum sjśkdóma geta žau žó sótt um framlengingu, hafi žau ekki įtt žess kost aš nota kynfrumurnar vegna žess aš žau hafi ekki uppfyllt skilyrši a lišar 3. gr. og/eša 1. mįlsl. c lišar 3. gr. Sękja skal um framlengingu til viškomandi heilbrigšisstofnunar. Synjun mį kęra til landlęknis og fer žį um mįlsmešferš skv. 6. gr. reglugeršar žessarar.

                Andist sį sem lagši til kynfrumurnar skal eyša ónotušum kynfrumum, nema tilgangur geymslunnar hafi veriš gjöf kynfrumna til notkunar viš tęknifrjóvgun.

                Slķti karlmašur og kona sem lögšu kynfrumurnar til hjśskap eša sambśš, eša annaš žeirra andast skal eyša fósturvķsunum.

                Eigendum geymdra fósturvķsa og eigendum kynfrumna skal ķ upphafi geymslutķma gerš grein fyrir framangreindum reglum um hįmarksgeymslutķma munnlega og skriflega.

1) Rgl. 585/1987.

17. gr.

                Séu notašar gjafakynfrumur skal lęknir sem annast mešferš velja višeigandi gjafa. Kynfrumugjafi skal vera heilbrigšur og ekki haldinn arfgengum sjśkdómum. Geršar skulu naušsynlegar rannsóknir til aš ganga śr skugga um heilbrigši gjafa og frjósemi og til žess aš koma ķ veg fyrir aš smitsjśkdómar berist meš kynfrumunum. Séu notašar innfluttar kynfrumur skal tryggt aš framangreindar kröfur séu uppfylltar.

                Lęknir skal leitast viš aš verša viš óskum umsękjenda um aš lķkamsbygging, hęš, augna- og hįralitur og blóšflokkur kynfrumugjafa sé ķ sem bestu samręmi viš foreldriš.

 

18. gr.

                Óski gjafi eftir nafnleynd er heilbrigšisstarfsfólki skylt aš tryggja aš hśn verši virt. Ķ žeim tilvikum mį hvorki veita gjafa upplżsingar um pariš sem fęr gjafakynfrumur eša um barniš né veita parinu eša barninu upplżsingar um gjafann.

                Óski gjafi ekki eftir nafnleynd skal stofnunin varšveita upplżsingar um hann ķ sérstakri skrį. Verši til barn vegna kynfrumugjafarinnar skal varšveita upplżsingar um žaš og pariš sem fékk gjafakynfrumurnar ķ sömu skrį.

                Barn, sem veršur til vegna kynfrumugjafar žar sem gjafi óskar ekki eftir nafnleynd, getur er žaš nęr 18 įra aldri óskaš eftir ašgangi aš skrį skv. 2. mgr. til aš fį upplżsingar um nafn gjafans. Nś fęr barn upplżsingar um kynfrumugjafa hjį stofnuninni og ber henni žį eins fljótt og aušiš er aš tilkynna honum um upplżsingagjöfina.

 

19. gr.

                Vęntanlegum gjafa skal fyrirfram gerš skżr grein fyrir eftirfarandi atrišum, munnlega og skriflega:

a)             ķ hverju kynfrumugjöf er fólgin,

b)            aš hann geti óskaš nafnleyndar,

c)             žeim reglum sem gilda annars vegar žegar nafnleyndar er óskaš og hins vegar žegar ekki er óskaš eftir nafnleynd,

d)            hvaša lęknisfręšileg og sišfręšileg vandamįl geta komiš upp ķ sambandi viš aš gefa kynfrumur,

e)             lagalegri stöšu sinni og barns žess sem kann aš verša til.

                Sé um aš ręša kynfrumugjöf innan fjölskyldu skal gjafi fyrirfram fį rįšgjöf um žau sérstöku vandamįl sem žvķ kunna aš fylgja fyrir gjafa, žega og vęntanlegt barn.

 

20. gr.

                Pari sem sótt hefur um tęknifrjóvgun, žar sem notašar eru gjafakynfrumur skal gerš skżr grein fyrir eftirfarandi atrišum munnlega og skriflega:

a)             ķ hverju notkun gjafakynfrumu er fólgin,

b)            hver staša žeirra og vęntanlegs barns veršur aš lögum,

c)             hvort gjafi óskar nafnleyndar eša ekki og hvaša reglur gilda ķ hvoru tilfelli,

d)            aš žau eigi rétt į rįšgjöf sérfręšings bęši fyrir ašgerš og vegna vandamįla sem sķšar kunna aš koma upp vegna tęknifrjóvgunar eša kynfrumugjafar,

e)             aš eiginmašur eša sambżlismašur telst fašir barns sem getiš er viš tęknifrjóvgunina, žó notaš sé gjafasęši,

f)             aš eiginkona eša sambżliskona telst móšir barns sem getiš er meš tęknifrjóvgun, žó notuš sé gjafaeggfruma.

                Bįšum ašilum skal gerš grein fyrir ofangreindum atrišum įšur en žau veita samžykki sitt, skv. 21. gr. Bįšir ašilar skulu sérstaklega samžykkja skriflega, annars vegar tęknifrjóvgun og hins vegar notkun gjafakynfrumna. Žegar gjafakynfrumur eru notašar viš tęknifrjóvgun skal tryggja aš gjafa og viškomandi pari sé gerš grein fyrir hvaša lęknisfręšileg og sišfręšileg vandamįl geta komiš upp ķ sambandi viš aš gefa og žiggja kynfrumur. Žį skal ašilum gerš skżr grein fyrir lagalegri stöšu sinni og barns žess sem kann aš verša til.

                Sé um aš ręša kynfrumugjöf innan fjölskyldu skal par fyrirfram fį rįšgjöf um žau sérstöku vandamįl sem žvķ kunna aš fylgja fyrir gjafa, žega og vęntanlegt barn.

 

21. gr.

                Įšur en tęknifrjóvgun meš gjafakynfrumu er framkvęmd skulu bįšir ašilar samžykkja sérstaklega, skriflega og viš votta, notkun gjafakynfrumu viš tęknifrjóvgun.

 

22. gr.

                Hvers konar rannsóknir, tilraunir og ašgeršir į fósturvķsum skulu vera óheimilar.

                Žó skal heimilt aš gera rannsóknir į fósturvķsum ef:

a)             žęr eru lišur ķ glasafrjóvgunarmešferš,

b)            žeim er ętlaš aš greina arfgenga sjśkdóma ķ fósturvķsunum sjįlfum,

c)             žęr miša aš framförum ķ mešferš vegna ófrjósemi eša,

d)            žęr eru ętlašar til aukins skilnings į orsökum mešfęddra sjśkdóma og fósturlįta.

                Óheimilt er aš gera rannsóknir skv. c og d liš nema žęr uppfylli skilyrši 8. mgr. 1. gr. um vķsindarannsókn og hafi hlotiš samžykki vķsindasišanefndar eša sišanefndar skv. 29. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjśklinga.

 

23. gr.

                Óheimilt er aš:

a)             rękta eša framleiša fósturvķsa eingöngu ķ žeim tilgangi aš gera į žeim rannsóknir,

b)            rękta fósturvķsa lengur en ķ 14 daga utan lķkamans eša eftir aš frumrįkin kemur fram,

c)             koma mannlegum fósturvķsum fyrir ķ dżrum og

d)            framkvęma einręktun.

 

24. gr.

                Brot gegn reglum žessum varša sektum eša fangelsi allt aš žremur mįnušum, sbr. 14. gr. laga nr. 55/1996 um tęknifrjóvgun.

                Fyrir hlutdeild ķ brotum skal refsa į sama hįtt nema žyngri refsing liggi viš samkvęmt öšrum lögum.

 

25. gr.

                Reglugerš žessi er sett meš heimild ķ 13., sbr. 3. og 10. gr. laga nr. 55/1996 um tęknifrjóvgun og öšlast žegar gildi. Jafnframt falla śr gildi starfsreglur glasafrjóvgunardeildar Landspķtalans dags. 21. aprķl 1995 og reglur um frystingu fósturvķsa dags. 14. desember 1995.

 

Heilbrigšis- og tryggingamįlarįšuneytinu, 30. september 1997.

 

Ingibjörg Pįlmadóttir.

Gušrķšur Žorsteinsdóttir.