|
|
1056/2004
felld brott meš rg. nr. 1218/2008
REGLUGERŠ
um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks.
I. KAFLI
Gildissviš.
1. gr.
Gildissviš. Tryggingastofnun rķkisins annast greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks žegar um er aš ręša:
| a. | fęšingu, |
| b. | frumęttleišingu barns yngra en įtta įra, |
| c. | töku barns yngra en įtta įra ķ varanlegt fóstur, |
| d. | fósturlįt eftir 18 vikna mešgöngu, |
| e. | andvanafęšingu eftir 22ja vikna mešgöngu. |
II. KAFLI
Greišslur śr Fęšingarorlofssjóši.
2. gr.
Foreldri į innlendum vinnumarkaši. Foreldri sem starfar į innlendum vinnumarkaši öšlast rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši eftir aš hafa veriš samfellt ķ starfi, sbr. 1. mgr. 4. gr., ķ sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši fyrir fęšingardag barns eša žann tķma žegar barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varanlegt fóstur. Žegar kona hefur töku fęšingarorlofs fyrir fęšingardag barns, sbr. 2. mgr. 8. gr., 11. gr. og 4. mgr. 17. gr. laganna um fęšingar- og foreldraorlof, skal žó miša viš žann dag er hśn hefur fęšingarorlof aš žvķ er hana varšar.
Mįnašarleg greišsla til foreldris skv. 1. mgr., sem er starfsmašur og leggur nišur störf, skal nema 80% af mešaltali heildarlauna og skal miša viš tvö tekjuįr į undan fęšingarįri barns eša žess įrs er barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varanlegt fóstur. Til launa teljast hvers konar laun og ašrar žóknanir samkvęmt lögum um tryggingagjald. Jafnframt teljast til launa žęr greišslur sem koma til skv. a–d-lišum 3. gr.
Mįnašarleg greišsla til foreldris skv. 1. mgr., sem er sjįlfstętt starfandi og leggur nišur störf, skal nema 80% af reiknušu endurgjaldi sem greitt hefur veriš tryggingagjald af fyrir sama tķmabil og kvešiš er į um ķ 2. mgr.
Mįnašarleg greišsla til foreldris sem hefur bęši veriš starfsmašur og sjįlfstętt starfandi skal nema 80% af mešaltali heildartekna skv. 2. og 3. mgr.
Mešaltal heildarlauna mišast viš žann fjölda mįnaša į umręddu višmišunartķmabili sem foreldri hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši, sbr. 3. gr. Aldrei skal žó miša viš fęrri mįnuši en fjóra viš śtreikninga į mešaltali heildarlauna.
Žrįtt fyrir 2.–4. mgr. skal mįnašarleg greišsla Fęšingarorlofssjóšs til foreldris ķ fęšingarorlofi aldrei nema hęrri fjįrhęš en 480.000 kr.
Greišsla ķ fęšingarorlofi til foreldris ķ 25–49% starfi ķ hverjum mįnuši skal aldrei vera lęgri en sem nemur 67.184 kr. į mįnuši og greišsla til foreldris ķ 50–100% starfi ķ hverjum mįnuši skal aldrei vera lęgri en sem nemur 93.113 kr. į mįnuši.
Žegar foreldri uppfyllir skilyrši 1. mgr. en hefur ekki starfaš į innlendum vinnumarkaši į višmišunartķmabili skv. 2.–3. mgr. skal foreldriš öšlast rétt til lįgmarksgreišslna skv. 7. mgr. ķ samręmi viš starfshlutfall žess.
Foreldri į innlendum vinnumarkaši sem į rétt til fęšingarorlofs skv. 8. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, en uppfyllir ekki skilyrši 1. mgr., į rétt į fęšingarstyrk skv. 18. gr. laganna, sbr. žó 9. mgr. 19. gr. laganna.
Ętli foreldri aš haga fęšingarorlofi į žann veg aš žaš verši tekiš samhliša minnkušu starfshlutfalli, meš samkomulagi viš vinnuveitanda, skulu greišslur śr Fęšingarorlofssjóši nema 80% af mešaltali žeirra heildarlauna sem svara til žess starfshlutfalls sem fęšingarorlofiš telst til.
3. gr.
Žįtttaka į innlendum vinnumarkaši. Žaš aš starfa į innlendum vinnumarkaši ķ skilningi IV., V. og VIII. kafla laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, felur ķ sér aš starfa ķ annarra žjónustu ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši eša aš starfa viš eigin rekstur, įn tillits til félagsforms, ķ žvķ umfangi aš hlutašeiganda er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda, skil į tryggingagjaldi.
Til žįtttöku į vinnumarkaši telst enn fremur:
| a. | orlof eša leyfi samkvęmt lögum, kjarasamningi eša rįšningarsamningi žótt ólaunaš sé aš hluta eša öllu leyti, |
| b. | sį tķmi sem foreldri fęr greiddar atvinnuleysisbętur, er į bištķma eftir slķkum bótum eša hefši įtt rétt į žeim hefši foreldriš skrįš sig įn atvinnu samkvęmt lögum nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar. Hiš sama gildir eigi foreldri rétt į greišslum śr Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga samkvęmt lögum nr. 46/1997, um Tryggingasjóš sjįlfstętt starfandi einstaklinga, |
| c. | sį tķmi sem foreldri fęr greidda sjśkra- eša slysadagpeninga, er į bištķma eftir dagpeningum eša hefši įtt rétt į žeim hefši foreldri sótt um žį til Tryggingastofnunar rķkisins samkvęmt lögum nr. 117/1993, um almannatryggingar, enda hafi foreldri lįtiš af launušum störfum af heilsufarsįstęšum, |
| d. | sį tķmi sem foreldri nżtur bóta frį tryggingafélagi sem koma ķ staš launa vegna tķmabundins atvinnutjóns af völdum slysa. |
Hlutašeigandi śthlutunarnefnd, sbr. lög um atvinnuleysistryggingar, metur hvort foreldri hefši įtt rétt į atvinnuleysisbótum hefši foreldri skrįš sig įn atvinnu į žeim tķma sem um er aš ręša, sbr. b-liš 2. mgr. Um rétt til atvinnuleysisbóta fer samkvęmt skilyršum laga um atvinnuleysistryggingar. Hiš sama gildir eigi foreldri rétt į greišslum śr Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga samkvęmt lögum um Tryggingasjóš sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Tryggingastofnun rķkisins, sbr. lög um almannatryggingar, metur hvort foreldri hefši įtt rétt į sjśkradagpeningum hefši foreldri sótt um žį fyrir žann tķma sem um er aš ręša, sbr. c-liš 2. mgr. Um rétt til sjśkradagpeninga fer samkvęmt skilyršum laga um almannatryggingar.
4. gr.
Samfellt starf. Meš samfelldu starfi er įtt viš aš foreldri hafi veriš ķ a.m.k. 25% starfi ķ hverjum mįnuši į innlendum vinnumarkaši yfir tiltekiš tķmabil. Enn fremur telst til samfellds starfs žau tilvik sem talin eru upp ķ a–d-liš 2. mgr. 3. gr.
5. gr.
Starfshlutfall. Žegar meta į starfshlutfall starfsmanns skv. 6. mgr. 13. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, skal fara eftir fjölda vinnustunda foreldris į mįnuši į sex mįnaša samfelldu tķmabili fyrir fęšingardag barns eša žann tķma žegar barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varanlegt fóstur. Žegar kona hefur töku fęšingarorlofs fyrir fęšingardag barns, sbr. 2. mgr. 8. gr., 11. gr., og 4. mgr. 17. gr. laganna, skal žó miša viš žann dag er hśn hefur fęšingarorlof af žvķ er hana varšar. Foreldri sem hefur unniš 86–172 vinnustundir į mįnuši telst vera ķ 50–100% starfi en foreldri sem hefur unniš 43–85 stundir į mįnuši telst vera ķ 25–49% starfi. Žó skal jafnan taka tillit til fjölda vinnustunda sem teljast fullt starf samkvęmt kjarasamningi.
Sé foreldri ekki ķ sama starfshlutfalli į sex mįnaša samfelldu tķmabili fyrir fęšingardag barns eša žann tķma žegar barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varnlegt fóstur skal miša viš mešaltal starfshlutfalls yfir tķmabiliš. Žó mį foreldri aldrei vera ķ minna en 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši, sbr. 1. mgr. 4. gr.
Starfshlutfall foreldris sem fęr greiddar atvinnuleysisbętur į žeim tķma sem um ręšir mišast viš žaš starfshlutfall sem tekiš er miš af viš śtreikning atvinnuleysisbóta.
Starfshlutfall foreldris sem fęr greidda sjśkra- eša slysadagpeninga mišast viš žaš starfshlutfall sem tekiš er miš af viš śtreikning dagpeninga.
Žegar meta į starfshlutfall sjįlfstętt starfandi foreldris skal fara eftir višmišunarreglum rķkisskattstjóra um reiknaš endurgjald ķ stašgreišslu į žvķ įri sem um ręšir.
Sé um aš ręša launaš starf viš gęslu barna ķ heimahśsi telst heilsdagsgęsla eins barns į mįnuši nema fjóršungi śr fullu starfi eša 43 vinnustundum į mįnuši, sbr. reglugerš um daggęslu barna ķ heimahśsum. Leggja skal fram stašfestingu į starfsleyfi og tekjum.
Vinnuframlag maka bónda į bśinu skal metiš sem a.m.k. 50% starfshlutfall bóndans žegar makinn er hvorki formlega skrįšur sem ašili aš bśrekstri né starfar utan bśsins.
6. gr.
Leišrétting į ofgreiddum greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Hafi foreldri fengiš hęrri greišslur śr Fęšingarorlofssjóši en žvķ bar samkvęmt įlagningu skattyfirvalda eša af öšrum įstęšum skal Tryggingastofnun rķkisins senda śt greišsluįskorun til foreldris vegna fjįrhęšarinnar įsamt višbęttu 15% įlagi. Žegar foreldri telur aš žvķ verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Tryggingastofnunar um hęrri greišslur śr sjóšnum skal foreldri fęra skriflega fyrir žvķ rök innan fjögurra vikna frį žvķ aš greišsluįskorun sannanlega barst foreldri. Tryggingastofnun skal taka afstöšu til žess innan fjögurra vikna frį žvķ aš erindiš barst stofnuninni hvort rök foreldris leiši til žess aš fella skuli nišur įlagiš. Įkvaršanir Tryggingastofnunar samkvęmt įkvęši žessu eru kęranlegar til Śrskuršarnefndar fęšingar- og foreldraorlofsmįla.
Endurgreiši foreldri ekki ofgreiddar greišslur śr Fęšingarorlofssjóši samkvęmt greišsluįskorun, sbr. 1. mgr., skal innheimtuašilum skv. 111. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og eignarskatt, falin innheimtan. Um skuldajöfnun į móti inneign foreldris vegna ofgreiddra skatta, barnabóta og vaxtabóta samkvęmt lögum um tekjuskatt og eignarskatt gilda almennar reglur um skuldajöfnuš og reglugeršir um barnabętur og vaxtabętur.
Endurgreišsla foreldra į ofgreiddum greišslum įsamt višbęttu įlagi samkvęmt įkvęši žessu skulu renna ķ Fęšingarorlofssjóš.
7. gr.
Leišrétting į vangreiddum greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Hafi foreldri fengiš lęgri greišslur śr Fęšingarorlofssjóši en žvķ bar samkvęmt įlagningu skattyfirvalda eša samkvęmt nišurstöšu śrskuršarnefndar fęšingar- og foreldraorlofsmįla skal Tryggingastofnun rķkisins greiša žį fjįrhęš sem vangreidd var śr Fęšingarorlofssjóši eins og fljótt og unnt er eftir aš leišrétting hefur veriš gerš. Skal jafnframt greiša vexti af fjįrhęšinni skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verštryggingu, frį žeim tķma sem féš hefši įtt aš vera greitt śr Fęšingarorlofssjóši til žess tķma er greišslan er innt af hendi. Žegar greišslur śr Fęšingarorlofssjóši eru vangreiddar vegna skorts į upplżsingum frį foreldri falla vextir nišur.
III. KAFLI
Lenging į fęšingarorlofi.
8. gr.
Öryggi og heilbrigši į vinnustöšum. Žegar naušsynlegt er af öryggis- og heilbrigšisįstęšum į vinnustaš aš veita žungašri konu leyfi frį störfum, sbr. reglugerš um rįšstafanir til žess aš auka öryggi og heilbrigši į vinnustöšum fyrir konur sem eru žungašar, hafa nżlega ališ barn eša hafa barn į brjósti, skal hśn eiga rétt į greišslum śr Fęšingarorlofssjóši žann tķma.
Starfsmašur skal leggja fram vottorš vinnuveitanda um leyfiš įsamt rökstušningi hans fyrir įstęšum žess.
Tryggingastofnun rķkisins getur óskaš eftir žvķ aš Vinnueftirlit rķkisins endurskoši įkvöršun vinnuveitanda um leyfisveitingu. Beišni um endurskošun skal liggja fyrir innan 14 daga frį žvķ įkvöršun var formlega tilkynnt, sbr. reglugerš um rįšstafanir til žess aš auka öryggi og heilbrigši į vinnustöšum fyrir konur sem eru žungašar, hafa nżlega ališ barn eša hafa barn į brjósti.
9. gr.
Veikindi móšur į mešgöngu. Sé žungašri konu naušsynlegt af heilsufarsįstęšum aš leggja nišur launuš störf, sbr. 1. mgr. 3. gr., meira en mįnuši fyrir įętlašan fęšingardag barns skal hśn eiga rétt į greišslum ķ fęšingarorlofi žann tķma en žó aldrei lengur en tvo mįnuši. Beri fęšingu aš fyrir įętlašan fęšingardag barns fellur heimild til lengingar vegna heilsufarsįstęšna nišur frį žeim tķma.
Meš heilsufarsįstęšum er hér įtt viš:
| a. | sjśkdóma sem upp koma vegna mešgöngu og valda óvinnufęrni, |
| b. | sjśkdóma, tķmabundna eša langvarandi, sem versna į mešgöngu og valda óvinnufęrni, |
| c. | fyrirbyggjandi mešferš til aš koma ķ veg fyrir fyrirburafęšingu eša til aš vernda heilsu fósturs, enda valdi mešferšin óvinnufęrni. |
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į fęšingarorlofi samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging fęšingarorlofs er naušsynleg. Jafnframt žarf aš fylgja stašfesting vinnuveitanda žar sem fram kemur hvenęr launagreišslur féllu nišur.
10. gr.
Fjölburafęšingar. Žegar um er aš ręša fjölburafęšingu eiga foreldrar sameiginlegan rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši ķ žrjį mįnuši til višbótar fyrir hvert barn umfram eitt, enda fęšist tvö eša fleiri börn į lķfi.
Foreldrar sem ęttleiša eša taka ķ varanlegt fóstur fleiri börn en eitt į sama tķma eiga sameiginlegan rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši ķ žrjį mįnuši til višbótar fyrir hvert barn umfram eitt.
11. gr.
Lengri sjśkrahśsdvöl barns en sjö dagar. Žurfi barn aš dvelja į sjśkrahśsi lengur en sjö daga ķ beinu framhaldi af fęšingu er heimilt aš framlengja sameiginlegan rétt foreldra til fęšingarorlofs um žann dagafjölda sem barn dvelur į sjśkrahśsi fyrir fyrstu heimkomu. Žó mį aldrei lengja fęšingarorlof af žessari įstęšu lengur en um fjóra mįnuši. Heimild žessi į einnig viš žegar barn fęšist fyrir įętlašan fęšingardag og žarf aš dvelja lengur į sjśkrahśsi af žeim sökum.
Upphaf greišslna mišast viš fęšingardag barns og lok žeirra viš fyrstu heimkomu barns eftir fęšingu. Ef um fjölburafęšingu er aš ręša gildir dvalartķmi žess barns sem lengur/lengst dvelst į sjśkrahśsinu. Ef barn innritast aš nżju į sjśkrahśs veitir žaš ekki rétt til frekari framlengingar į greišslum.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į fęšingarorlofi samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging fęšingarorlofs er naušsynleg.
12. gr.
Alvarlegur sjśkleiki barns. Heimilt er aš framlengja sameiginlegan rétt foreldra til fęšingarorlofs ķ allt aš žrjį mįnuši ef um er aš ręša alvarlegan sjśkleika barns sem krefst nįnari umönnunar foreldris.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į fęšingarorlofi samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging fęšingarorlofs er naušsynleg.
Greišslur samkvęmt žessu įkvęši geta įtt sér staš ķ framhaldi af allt aš fjögurra mįnaša framlengingu fęšingarorlofs vegna barns sem dvelur į sjśkrahśsi lengur en fjóra mįnuši eša ķ framhaldi af śtskrift, sbr. 11. gr.
13. gr.
Veikindi móšur ķ tengslum viš fęšingu. Heimilt er aš framlengja fęšingarorlof móšur um allt aš tvo mįnuši vegna alvarlegra veikinda hennar ķ tengslum viš fęšingu, enda sé hśn aš mati lękna ófęr um aš annast barn sitt.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į fęšingarorlofi samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging fęšingarorlofs er naušsynleg.
IV. KAFLI
Greišsla fęšingarstyrks til foreldra utan vinnumarkašar.
14. gr.
Lögheimilisskilyrši. Rétt til fęšingarstyrks į foreldri sem er utan vinnumarkašar eša ķ minna en 25% starfi aš žvķ tilskildu aš foreldriš hafi įtt lögheimili į Ķslandi viš fęšingu barns, ęttleišingu eša töku barns ķ varanlegt fóstur og sķšustu 12 mįnušina žar į undan. Skilyrši um lögheimili er ķ samręmi viš žaš bśsetuskilyrši sem sett er fyrir rétti til aš teljast tryggšur samkvęmt lögum um almannatryggingar.
Til žess aš heimilt sé aš taka til greina bśsetu ķ öšrum rķkjum innan Evrópska efnahagssvęšisins į žeim tķma sem um ręšir ķ 1. mgr. skal foreldri afhenda Tryggingastofnun rķkisins stašfesta yfirlżsingu (E-104) sem sżnir tryggingatķmabil er foreldri hefur lokiš samkvęmt žeirri löggjöf sem žaš heyrši undir.
Hafi veriš geršur samningur viš annaš rķki sem nęr til greišslna vegna fęšingar barns, ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur skal meta bśsetu foreldris ķ žvķ rķki samkvęmt įkvęšum samningsins.
15. gr.
Tilhögun greišslna. Greišsla fęšingarstyrks til foreldris skal innt af hendi eftir į fyrir undanfarandi mįnuš, fyrsta virkan dag hvers mįnašar. Fęšingarstyrkur til foreldra utan vinnumarkašar eša ķ minna en 25% starfi skal vera 41.621 kr. į mįnuši.
Greišsla fęšingarstyrks vegna fęšingar getur ķ fyrsta lagi hafist fyrsta virkan dag žess mįnašar sem fer į eftir fęšingarmįnuši barns og er žį greitt fyrir fęšingarmįnuš barns óhįš hvaša mįnašardag barn fęddist.
Greišsla fęšingarstyrks vegna ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur getur ķ fyrsta lagi hafist fyrsta virkan dag žess mįnašar sem fer į eftir žeim mįnuši er barn kemur inn į heimili eša žeim mįnuši sem ferš foreldris/foreldra hefst til aš sękja barniš til annars lands.
Foreldri getur įkvešiš aš greišslur hefjist sķšar en greišslum žarf aš ljśka įšur en barniš nęr 18 mįnaša aldri er rétturinn vegna fęšingar barns fellur sjįlfkrafa nišur. Réttur til fęšingarstyrks vegna ęttleišingar og varanlegs fósturs fellur nišur 18 mįnušum eftir aš barniš kom inn į heimiliš. Óheimilt er aš skipta greišslutķmabili fęšingarstyrks yfir į fleiri en eitt tķmabil.
V. KAFLI
Greišsla fęšingarstyrks til foreldra ķ nįmi.
16. gr.
Lögheimilisskilyrši. Rétt til fęšingarstyrks į foreldri sem hefur veriš ķ fullu nįmi, sbr. 18. gr., ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu 12 mįnušum fyrir fęšingu barns, frumęttleišingu eša varanlegt fóstur aš žvķ tilskildu aš foreldriš hafi įtt lögheimili į Ķslandi viš fęšingu barns, ęttleišingu eša töku barns ķ varanlegt fóstur og sķšustu 12 mįnušina žar į undan, sbr. žó 17. gr. Skilyrši um lögheimili er ķ samręmi viš žaš bśsetuskilyrši sem sett er fyrir rétti til aš teljast tryggšur samkvęmt lögum um almannatryggingar.
Til žess aš heimilt sé aš taka til greina bśsetu ķ öšrum rķkjum innan Evrópska efnahagssvęšisins į žeim tķma sem um ręšir ķ 1. mgr. skal foreldri afhenda Tryggingastofnun rķkisins stašfesta yfirlżsingu (E-104) sem sżnir tryggingatķmabil er foreldri hefur lokiš samkvęmt žeirri löggjöf sem žaš heyrši undir.
Hafi veriš geršur samningur viš annaš rķki sem nęr til greišslna vegna fęšingar barns, ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur skal meta bśsetu foreldris ķ žvķ rķki samkvęmt įkvęšum samningsins.
17. gr.
Undanžįgur frį lögheimilisskilyrši. Žrįtt fyrir įkvęši 16. gr. er heimilt į grundvelli umsóknar aš greiša fęšingarstyrk til foreldris sem hefur flutt lögheimili sitt tķmabundiš vegna nįms erlendis enda hafi foreldri įtt lögheimili hér į landi samfellt ķ a.m.k. fimm įr fyrir flutning. Skal foreldri jafnframt fullnęgja öšrum skilyršum 19. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, og 18. gr., sbr. žó 19. og 20. gr. reglugeršar žessarar.
Skilyrši samkvęmt įkvęši žessu er aš fyrir liggi yfirlżsing frį almannatryggingum ķ bśsetulandi um aš foreldri eigi ekki rétt į greišslum vegna fęšingar, ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur ķ žvķ rķki.
Njóti foreldri greišslu vegna sömu fęšingar, ęttleišingar eša varanlegs fósturs ķ bśsetulandinu kemur hśn til frįdrįttar fęšingarstyrknum, sbr. 3. mgr. 33. gr. laganna.
18. gr.
Fullt nįm. Fullt nįm ķ skilningi laga um fęšingar- og foreldraorlof og reglugeršar žessarar telst vera 75–100% samfellt nįm ķ višurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis į Ķslandi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu 12 mįnušum fyrir fęšingu barns, ęttleišingu eša töku barns ķ varanlegt fóstur. Sama į viš um 75–100% nįm į hįskólastigi og žaš nįm annaš sem gerir sambęrilegar kröfur til undirbśningsmenntunar og nįm į hįskólastigi. Heimilt er aš meta sambęrilegt nįm ķ öšrum rķkjum, enda uppfylli foreldri lögheimilisskilyrši skv. 16. gr. eša undanžįguįkvęši 17. gr. reglugeršar žessarar. Einstök nįmskeiš teljast ekki til fulls nįms.
Leggja skal fram stašfestingu frį viškomandi skóla um aš foreldri hafi veriš skrįš ķ 75–100% nįm og hafi sżnt višunandi nįmsįrangur. Žį er heimilt aš taka tillit til įstundunar nįms į žeirri önn er barn fęšist.
Verklegt nįm sem stundaš hefur veriš į Ķslandi į sķšustu sex mįnušum fyrir fęšingu barns, ęttleišingu eša töku barns ķ varanlegt fóstur skal meta sem fullt nįm veiti žaš ekki rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši skv. II. kafla.
19. gr.
Undanžįga vegna veikinda móšur į mešgöngu. Heimilt er aš greiša móšur fęšingarstyrk sem nįmsmanni žó aš hśn fullnęgi ekki skilyršum 2. mgr. 18. gr. um višunandi nįmsįrangur og/eša įstundun enda hafi hśn ekki getaš stundaš nįm į mešgöngu vegna heilsufarsįstęšna skv. 2. mgr. 9. gr. Skal hśn sannanlega hafa veriš skrįš ķ nįm skv. 1. mgr. 18. gr. og fengiš greidda sjśkradagpeninga, veriš į bištķma eftir dagpeningum į žeim tķma eša hefši įtt rétt į žeim fyrir umrętt tķmabil samkvęmt lögum um almannatryggingar. Skal móšir jafnframt fullnęgja öšrum skilyršum 19. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, og 16. gr., sbr. žó 17. gr., og 18. gr., sbr. žó 20. gr. reglugeršar žessarar. Tryggingastofnun rķkisins metur hvort móšir hefši įtt rétt į sjśkradagpeningum fyrir žann tķma sem um er aš ręša samkvęmt lögum um almannatryggingar.
Umsókn skal fylgja stašfesting frį viškomandi skóla um aš móšir hafi veriš skrįš ķ nįm į žvķ tķmabili sem um ręšir og vottorš frį lękni. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort skilyrši 1. mgr. séu uppfyllt, sbr. einnig 2. mgr. 9. gr.
20. gr.
Undanžįga vegna nįmsloka foreldris. Heimilt er į grundvelli umsóknar aš greiša foreldri fęšingarstyrk sem nįmsmanni žó aš foreldri fullnęgi ekki skilyrši 1. mgr. 18. gr. um fullt nįm žegar foreldri į eftir minna en sem nemur 75% af nįmi į sķšustu önn ķ nįmi og ljóst er aš viškomandi er aš ljśka įkvešinni prófgrįšu. Skal foreldri jafnframt fullnęgja öšrum skilyršum 19. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, og 16. gr., sbr. žó 17. gr., og 18. gr., sbr. žó 19. gr. reglugeršar žessarar.
21. gr.
Tilhögun greišslna. Greišsla fęšingarstyrks til foreldris skal innt af hendi eftir į fyrir undanfarandi mįnuš, fyrsta virkan dag hvers mįnašar. Fęšingarstyrkur til foreldra ķ fullu nįmi skal vera 93.113 kr. į mįnuši.
Greišsla fęšingarstyrks vegna fęšingar getur ķ fyrsta lagi hafist fyrsta virkan dag žess mįnašar sem fer į eftir fęšingarmįnuši barns og er žį greitt fyrir fęšingarmįnuš barns óhįš hvaša mįnašardag barn fęddist.
Greišsla fęšingarstyrks vegna ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur getur ķ fyrsta lagi hafist fyrsta virkan dag žess mįnašar sem fer į eftir žeim mįnuši er barn kemur inn į heimili eša žeim mįnuši sem ferš foreldris/foreldra hefst til aš sękja barniš til annars lands.
Foreldri getur įkvešiš aš greišslur hefjist sķšar en greišslum žarf aš ljśka įšur en barniš nęr 18 mįnaša aldri er rétturinn vegna fęšingar barns fellur sjįlfkrafa nišur. Réttur til fęšingarstyrks vegna ęttleišingar eša varanlegs fósturs fellur nišur 18 mįnušum eftir aš barniš kom inn į heimiliš. Óheimilt er aš skipta greišslutķmabili fęšingarstyrks yfir į fleiri en eitt tķmabil.
VI. KAFLI
Lenging į greišslu fęšingarstyrks.
22. gr.
Fjölburafęšingar. Žegar um er aš ręša fjölburafęšingu eiga foreldrar sameiginlegan rétt į fęšingarstyrk ķ žrjį mįnuši til višbótar fyrir hvert barn umfram eitt, enda fęšist tvö eša fleiri börn į lķfi.
Foreldrar sem ęttleiša eša taka ķ varanlegt fóstur fleiri börn en eitt į sama tķma eiga sameiginlegan rétt į fęšingarstyrk ķ žrjį mįnuši til višbótar fyrir hvert barn umfram eitt.
23. gr.
Lengri sjśkrahśsdvöl barns en sjö dagar. Žurfi barn aš dvelja į sjśkrahśsi lengur en sjö daga ķ beinu framhaldi af fęšingu er heimilt aš framlengja sameiginlegan rétt foreldra til fęšingarstyrks um žann dagafjölda sem barn dvelur į sjśkrahśsi fyrir fyrstu heimkomu. Žó mį aldrei lengja réttinn til fęšingarstyrks af žessari įstęšu lengur en um fjóra mįnuši. Heimild žessi į einnig viš žegar barn fęšist fyrir įętlašan fęšingardag og žarf aš dvelja lengur į sjśkrahśsi af žeim sökum.
Upphaf greišslu fęšingarstyrks mišast viš fęšingardag barns og lok hennar viš fyrstu heimkomu barns eftir fęšingu. Ef um fjölburafęšingu er aš ręša gildir dvalartķmi žess barns sem lengur/lengst dvelst į sjśkrahśsinu. Ef barn innritast aš nżju į sjśkrahśs veitir žaš ekki rétt til frekari framlengingar į greišslum.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į rétti til fęšingarstyrks samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging į rétti til fęšingarstyrks er naušsynleg.
24. gr.
Alvarlegur sjśkleiki barns. Heimilt er aš framlengja sameiginlegan rétt foreldra til fęšingarstyrks ķ allt aš žrjį mįnuši ef um er aš ręša alvarlegan sjśkleika barns sem krefst nįnari umönnunar foreldris.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į rétti til fęšingarstyrks samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging į rétti til fęšingarstyrks er naušsynleg.
Greišslur samkvęmt įkvęši žessu geta įtt sér staš ķ framhaldi af allt aš fjögurra mįnaša framlengingu réttar til fęšingarstyrks vegna barns sem dvelur į sjśkrahśsi lengur en fjóra mįnuši eša ķ framhaldi af śtskrift, sbr. 23. gr.
25. gr.
Veikindi móšur ķ tengslum viš fęšingu. Heimilt er aš framlengja rétt móšur til fęšingarstyrks um allt aš tvo mįnuši vegna alvarlegra veikinda hennar ķ tengslum viš fęšingu.
Rökstyšja skal žörf fyrir lengingu į rétti til fęšingarstyrks samkvęmt įkvęši žessu meš vottorši lęknis. Tryggingayfirlęknir skal meta lęknisfręšilega hvort lenging į rétti til fęšingarstyrks er naušsynleg.
VII. KAFLI
Sameiginleg įkvęši.
26. gr.
Ósamrżmanleg réttindi. Greišslur frį öšrum rķkjum vegna sömu fęšingar og fyrir sama tķmabil koma til frįdrįttar viš greišslu śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks.
Hafi foreldri veriš bśsett erlendis og öšlast žar rétt til greišslna ķ tengslum viš fęšingu, ęttleišingu eša töku barns ķ varanlegt fóstur skulu fylgja meš umsókn til Tryggingastofnunar rķkisins gögn sem stašfesta hvort foreldri muni njóta greišslna ķ žvķ rķki vegna sömu fęšingar, ęttleišingar eša töku barns ķ varanlegt fóstur. Njóti foreldri greišslna ķ öšru rķki skulu jafnframt koma fram fjįrhęšir žeirra og greišslutķmabil.
27. gr.
Kęruleišir. Kęra vegna įgreiningsefna sem kunna aš rķsa į grundvelli reglugeršar žessarar skal berast śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla skriflega innan žriggja mįnaša frį žvķ ašila mįls var tilkynnt um įkvöršun.
VIII. KAFLI
Fjįrmįl og eftirlit.
28. gr.
Eftirlit. Skattyfirvöld skulu annast eftirlit meš framkvęmd reglugeršar žessarar, nema annars sé sérstaklega getiš.
29. gr.
Višurlög. Brot į įkvęšum reglugeršar žessarar geta varšaš višurlögum skv. 31. gr. a laga um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum.
30. gr.
Fęšingarorlofssjóšur. Fęšingarorlofssjóšur skal fjįrmagnašur meš tryggingagjaldi, sbr. lög um tryggingagjald, auk vaxta af innstęšufé sjóšsins.
Fęšingarorlofssjóšur skal vera ķ vörslu Tryggingastofnunar rķkisins sem sér um reikningshald, daglega afgreišslu og įvöxtun sjóšsins. Stofnunin skal auk žess sjį um afgreišslu fęšingarstyrks. Skal Fęšingarorlofssjóšur vera fjįrhagslega ašskilinn frį öšrum rekstraržįttum stofnunarinnar.
Félagsmįlarįšherra hefur fjįrhagslegt eftirlit meš Fęšingarorlofssjóši og skal gęta žess aš sjóšurinn hafi nęgilegt laust fé til aš standa viš skuldbindingar sķnar.
Kostnašur af rekstri sjóšsins greišist af tekjum hans. Tryggingastofnun rķkisins fęr greitt samkvęmt samningi viš félagsmįlarįšuneytiš fyrir žį žjónustu sem stofnunin innir af hendi vegna Fęšingarorlofssjóšs.
Reikningar Fęšingarorlofssjóšs skulu endurskošašir af Rķkisendurskošun og birtir įr hvert ķ Lögbirtingablaši.
31. gr.
Fjįrlagagerš. Viš undirbśning fjįrlaga įr hvert skal Tryggingastofnun rķkisins gera fjįrhagsįętlun fyrir viškomandi rekstrarįr Fęšingarorlofssjóšs sem félagsmįlarįšherra leggur fyrir fjįrmįlarįšherra.
Ķ fjįrhagsįętluninni skulu mešal annars koma fram įętlašar greišslur til foreldra sem njóta réttar ķ fęšingarorlofi įsamt įętlušum rekstrargjöldum vegna umsżslu Fęšingarorlofssjóšsins.
32. gr.
Upplżsingagjöf til foreldra. Tryggingastofnun rķkisins skal sjį til žess aš allar upplżsingar um réttindi foreldra til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og til greišslu fęšingarstyrks verši ašgengilegar žeim sem į žurfa aš halda.
VI. KAFLI
Gildistaka.
33. gr. Reglugerš žessi, sem sett er samkvęmt heimild ķ 7. og 11. mgr. 13. gr., 6. mgr. 15. gr., 2. mgr. 15. gr. a, 2. mgr. 15. gr. b, 4. mgr. 17. gr., 3. mgr. 18. gr., 3. og 10. mgr. 19. gr., 3. mgr. 23. gr. og 35. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof, nr. 95/2000, meš sķšari breytingum, öšlast gildi 1. janśar 2005.
Jafnframt falla śr gildi reglugerš nr. 909/2000, um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks, og reglugeršir um breytingu į žeirri reglugerš nr. 969/2001, 915/2002, 186/2003 og 1003/2003.
Félagsmįlarįšuneytinu, 22. desember 2004.
Įrni Magnśsson. Hanna Sigrķšur Gunnsteinsdóttir.
|