REGLUGERŠ
um veišar, mešferš, vinnslu og dreifingu lifandi samloka.
I. KAFLI
Almenn įkvęši.
A. Gildissviš.
1. gr.
Reglugerš žessi tekur til veiša,
mešferšar, vinnslu og dreifingar į lifandi samlokum, sem ętlašar eru til
beinnar neyslu eša frekari vinnslu til manneldis.
Reglugerš žessi gildir einnig um
skrįpdżr, möttuldżr og sęsnigla aš undanskildum įkvęšum um hreinsun.
B. Almennar takmarkanir.
2. gr.
Reglugerš žessi tekur ekki til
eftirlits meš vatnsbólum og vatnsveitum sem er į hendi heilbrigšisnefnda undir
yfirumsjón Hollustuverndar rķkisins.
C. Skilgreiningar.
3. gr.
Ķ reglugerš žessari er merking
eftirfarandi hugtaka sem hér segir:
1. Samlokur:
Tvķskelja lindżr sem taka til sķn fęšu meš žvķ aš sķa hana.
2.Afgreišslustöš:
Višurkennd starfsstöš, fljótandi eša į landi, til aš taka į móti, ganga frį,
žvo, hreinsa, flokka og pakka inn
lifandi samlokum sem eru neysluhęfar.
3.Veišisvęši: Afmarkaš
svęši ķ sjó, įrmynni eša lóni žar sem hęgt er aš rękta eša veiša
samlokur ķ nįttśrulegu umhverfi
sķnu.
4.Višurkennt veišisvęši:
Svęši sem Fiskistofa hefur lżst hęft til aš ala samlokur eša veiša
til dreifingar beint į markaš.
5.Veišar: Tekja samloka,
hvernig sem žeirra er aflaš, af svęšum žar sem žęr vaxa ķ
nįttśrulegu umhverfi sķnu eša eru
ręktašar.
6. Opinber
eftirlitsstofnun: Fiskistofa eša önnur opinber stofnun sem lögum samkvęmt
annast
flokkun
og eftirlit meš eldis- og veišisvęšum samloka, eftirlit meš tekju samloka og
veitir
framleišendum
vinnsluleyfi.
7.Vinnslustöš: Bygging,
hluti byggingar eša ašstaša, ž.m.t. athafnasvęši, sem er višurkennt
af Fiskistofu til móttöku,
mešferšar, žvottar, hreinsunar, flokkunar og pökkunar į lifandi samlokum til
neyslu. Til vinnslustöšva teljast einnig vinnsluskip, pökkunarstöšvar og geymslur.
8.Merkispjald: Spjald eša
merkimiši sem į eru skrįšar upplżsingar um veišisvęši o.fl. og
festur er viš ķlįt eša umbśšir um
lifandi samlokur.
9.Frįgangur: Geymsla į
lifandi samlokum, sem gęšanna vegna žarf ekki aš umleggja eša
mešhöndla ķ hreinsistöš, ķ tönkum
eša öšrum starfsstöšvum meš hreinum sjó eša į nįttśrlegum stöšum til aš losa
žęr viš sand, ešju eša slķm.
10.Hreinsistöš: Višurkennd
starfsstöš meš einum eša fleiri tönkum, žangaš sem leitt er
hreint saltvatn eša sjór og žar
sem lifandi samlokum er haldiš ķ nęgilega langan tķma til žess aš žęr hreinsi
sig af örverum og verši neysluhęfar.
11.Umlagning: Flutningur
lifandi samloka undir eftirliti opinbers ašila af mengušu svęši į
višurkennt,
ómengaš svęši žar sem žęr eru lįtnar vera nęgilega lengi til žess aš žęr
hreinsi
sig af
örverum og mengunarefnum. Til umlagningar telst ekki flutningur į samlokum ķ
žvķ
skyni
aš žęr nįi frekari vexti.
12. Umlagningarsvęši:
Sjór, įrmynni eša lón sem samžykkt eru af Fiskistofu og greinilega
afmarkaš
meš baujum, staurum eša öšrum föstum merkjum og eingöngu notuš til aš hreinsa
lifandi
samlokur į nįttśrulegan hįtt.
13. Žörungaeitur:
Lķfręn eiturefni sem samlokur safna ķ sig žegar žęr nęrast į žörungum
sem
innihalda slķk efni.
14. Hreinn
sjór: Sjór eša sjóblandaš vatn sem ekki er mengaš örverugróšri, hęttulegum
efnum
eša eitrušu sjįvarsvifi aš žvķ marki aš žaš geti spillt heilnęmi samloka eša
bragši og
sem
notašur er viš žau skilyrši sem kvešiš er į um ķ reglugerš žessari.
15. Pökkun:
Sś ašgerš aš vernda samlokur meš umbśšum eša į annan višeigandi hįtt.
16. Lota:
Tilgreint magn lifandi samloka sem framleiddar eru viš nokkurn veginn sömu
ašstęšur.
17. Vörusending:
Žaš magn lifandi samloka sem er mešhöndlaš ķ afgreišslustöš eša
hreinsunarstöš
og ętlaš er einum eša fleiri višskiptamönnum.
18. Flutningatęki:
Žeir hlutar vélknśinna ökutękja, jįrnbrautarvagna og loftfara sem ętlašir
eru
fyrir vörur, lestir skipa svo og gįmar til vöruflutninga į landi, į sjó eša ķ
lofti.
19. Markašssetning:
Lifandi samlokur sem eru geymdar eša sżndar til sölu, bošnar til sölu,
seldar,
afhentar eša meš einhverjum öšrum hętti settar į markaš į Evrópska
efnahagssvęšinu,
aš undanskilinni smįsölu eša dreifingu veišimanns į smįvęgilegu magni
til
verslana eša neytenda į stašbundnum mörkušum, en slķkt skal hįš
heilbrigšiseftirliti sem
kvešiš
er į um ķ reglugerš nr. 522/1994.
20. Innflutningur:
Flutningur lifandi samloka inn į ķslenskt yfirrįšasvęši.
21. Saurkólķgerill:
Staflaga bakterķa, kjörfrjįls, Gram-neikvęš, myndar ekki dvalargró,
oxķdasa-neikvęš
sem getur gerjaš mjólkursykur meš gasmyndun ķ višurvist gallsalta eša
annarra
yfirboršsvirkra efna meš sambęrilegum vaxtarhindrandi eiginleikum viš 44°C ±
0,2°C
innan 24 klukkustunda.
22. E.
coli: Saurkólķgerill sem einnig myndar indól śr trżptófani viš 44°C ± 0,2°C
innan 24
klukkustunda.
II. KAFLI
Skilyrši fyrir framleišslu og dreifingu lifandi samloka.
A. Almennar kröfur.
4. gr.
Vinnslustöšvar sem taka viš
lifandi samlokum til vinnslu eša annarrar mešferšar svo sem žvottar,
hreinsunar, flokkunar, pökkunar eša dreifingar skulu hafa gild vinnsluleyfi sem
Fiskistofa gefur śt.
5. gr.
Leyfi til vinnslu lifandi samloka
skal hįš žvķ aš uppfyllt séu almenn skilyrši laga įsamt eftirfarandi skilyršum:
1. Vinnsluleyfishafi skal ašeins
taka į móti lifandi samlokum til vinnslu af veišisvęšum sem
um
getur ķ 9. og 10. gr.
2. Samlokur skulu hafa veriš
veiddar og fluttar til vinnslu ķ samręmi viš įkvęši 12. og 13. gr.
3. Ef meš žarf skulu samlokur
umlagšar į samžykktu svęši og fluttar til vinnslustöšvar ķ
samręmi
viš įkvęši 11. gr.
4. Ef meš žarf skulu samlokur
hreinsašar ķ višurkenndri ašstöšu ķ samręmi viš įkvęši 15.
gr.
5. Žęr upplżsingar sem krafist er
aš settar séu į ķlįt, umbśšir eša vigtarnótur meš innlögšum
afla
skulu vera ķ samręmi viš įkvęši 13. gr.
6. Samlokur skulu standast kröfur
žęr sem um getur ķ višauka 1.
7. Pökkun samloka og merkingar
skulu vera ķ samręmi viš įkvęši 16. og 19. gr.
8. Geymsla samloka og flutningur
skal vera ķ samręmi viš įkvęši 17. og 18. gr.
9.
Lifandi samlokur sem ętlašar eru til frekari vinnslu skulu uppfylla žęr kröfur,
sem fram
koma ķ
1. mgr. žessarar greinar og vera unnar eftir žvķ sem viš getur įtt ķ samręmi
viš įkvęši
reglugeršar
um hollustuhętti viš mešferš, vinnslu og dreifingu sjįvarafla og fiskafurša.
B. Sérkröfur.
6. gr.
Vinnslustöšvar skulu eingöngu
taka į móti lifandi samlokum ef merkispjöld fylgja žeim sem sżna aš žęr komi
frį višurkenndu veišisvęši, umlagningarsvęši eša vinnslustöš.
Vinnslustöšvar skulu fęra dagbók
žar sem fram koma skrįningar vegna innra eftirlits, svo sem nišurstöšur
örverufręšilegra prófana į lifandi samlokum frį višurkenndu veiši- eša
umlagningarsvęši, innvegiš magn samloka įsamt upplżsingum um veišidag,
veišisvęši, veišiskip, flutningsašila frį veišiskipi, mešferš og rįšstöfun
aflans. Vinnslustöšvar skulu halda til haga merkispjöldum veišiskipa, sbr. 13.
gr.
Vinnslustöšvum er skylt aš hlżta
fyrirmęlum Fiskistofu um aš halda ašgreindum samlokum sem koma frį veišisvęšum
sem eru undir sérstöku eftirliti, sbr. 10. gr. og rįšstafa žeim ekki fyrr en
Fiskistofa samžykkir į grundvelli nišurstöšu prófana į sjó eša sżnum af
samlokum.
Žessar upplżsingar skal skrį ķ
tķmaröš og geyma ķ a.m.k. tvö įr.
7. gr.
Vinnslustöšvar skulu hafa yfir aš
rįša eigin rannsóknastofu eša tryggja sér ašstoš rannsóknastofu sem Fiskistofa
samžykkir til žess m.a. aš ganga śr skugga um aš samlokurnar uppfylli
örverufręšilegar višmišanir ķ višauka 1. Žessar kröfur gilda žó ekki um
vinnslustöšvar sem hafa fengiš lifandi samlokur eingöngu og beint frį annarri
vinnslustöš žar sem žęr hafa veriš rannsakašar eftir hreinsun.
8. gr.
Vinnslustöšvar skulu samkvęmt
leišbeiningum frį Fiskistofu taka sżni af dagsframleišslunni og varšveita ķ 12
mįnuši. Sżni af samlokum sem seldar eru lifandi skal geyma frosin ķ einn mįnuš.
Sżni af samlokum til prófunar vegna žörungaeiturs skulu tekin og send
prófunarstofu sem Fiskistofa samžykkir. Nišurstöšur žeirra greininga skulu
skrįšar ķ dagbók vinnslustöšvarinnar, sbr. 3. og 4. tl. 20. gr.
III. KAFLI
Veišisvęši og veišar.
9. gr.
Umsókn um leyfi til veiša į samlokum
į svęši sem ekki hefur veriš kannaš meš tilliti til heilnęmis skal senda
sjįvarśtvegsrįšuneytinu. Rįšuneytiš tekur įkvöršun um žaš hvort heilnęmiskönnun
skuli fara fram til aš meta hvort svęši skuli opnaš til veiša.
Veišisvęši skulu ekki višurkennd
til veiša į samlokum nema aš undangenginni heilnęmiskönnun sem stašfestir aš
žau uppfylli kröfur ķ 26. gr. og višauka 1 og aš fram fari reglubundiš
eftirlit. Žó mį veita leyfi til veiša į veišisvęšum sem ekki hafa veriš
sérstaklega könnuš af Fiskistofu, enda réttlęti fyrirliggjandi upplżsingar žaš
og žau séu utan žriggja sjómķlna frį fjöruborši meginlands eša byggšra eyja.
10. gr.
Fiskistofa metur įstand
veišisvęšis og tilkynnir umsękjendum um veišileyfi og vinnsluleyfishöfum hvort
svęši séu opin eša lokuš fyrir veišum samloka. Leiši nišurstöšur könnunar til
žess aš ekki skuli leyfa veišar samloka į įkvešnum stöšum į tilteknu
veišisvęši, skulu žeir stašir tilgreindir ķ veišileyfum.
Sżni prófanir į sjósżnum vaxandi
innihald eitrašra žörunga į veišisvęši skal Fiskistofa įkveša daglegar
sżnatökur og prófanir į sżnum af samlokum og sjó og skulu lifandi samlokur ekki
nżttar fyrr en žęr eru lausar viš žörungaeitur.
IV. KAFLI
Umlagning.
11. gr.
Verši mengunar vart į veišsvęši
eša ķ samlokum er heimilt aš flytja žęr į annaš svęši, sem Fiskistofa
tilgreinir, til žess aš losa žęr viš mengunina.
Umlagning lifandi samloka skal
fara fram ķ samręmi viš įkvęši višauka 2.
V. KAFLI
Vinnslustöšvar.
A. Löndun og mešferš afla.
12. gr.
Ašferšir sem notašar eru viš
veišar eša flutning ķ land og į landi mega hvorki valda verulegum skaša į
skeljunum eša fiskinum ķ žeim né umtalsveršri gęšarżrnun eša breytingum sem
torvelda hreinsun, vinnslu eša umlagningu.
Lifandi samlokur mį ašeins geyma
ķ hreinum sjó um borš ķ veišiskipi.
Ķlįt eša bśnašur til flutnings į
lifandi samlokum skal veita vörn gegn žvķ aš skelin spillist eša brotni, vera
meš višeigandi afrennsli og žannig gerš aš žrif séu aušveld.
13. gr.
Aš beišni veišimanns gefur
Fiskistofa śt merkispjald til aš bera megi kennsl į framleišslulotur af lifandi
samlokum mešan į flutningi stendur frį veišisvęši til afgreišslu- eša
hreinsunarstöšva, umlagningarsvęša eša vinnslustöšva. Fyrir hverja
framleišslulotu er veišimanni skylt aš fylla śt og undirrita į lęsilegan og
óafmįanlegan hįtt višeigandi hluta merkispjaldsins žar sem eftirfarandi
upplżsingar skulu koma fram:
1. Veišidagur.
2. Nafn og nśmer veišisvęšis.
3. Magn og tegund samloka.
4. Löndunardagur.
5. Leyfisnśmer veišiskips.
6. Vinnsluleyfisnśmer og
įkvöršunarstašur žar sem innpökkun, umlagning, hreinsun eša vinnsla fer fram.
Ef veiši- eša umlagningarsvęši er
lokaš tķmabundiš skal Fiskistofa ekki gefa śt merkispjöld fyrir žaš svęši og
fella žegar ķ staš śr gildi öll śtgefin merkispjöld.
Merkispjöld skulu auškenna
einstakar framleišslulotur. Sé afla landaš lausum skal skrį upplżsingar į
vigtarnótu. Fiskistofa skal halda skrį til aš tryggja rekjanleika į
framleišslulotum af lifandi samlokum. Merkispjald fyrir hverja lotu af lifandi
samlokum skal vera meš dagstimpli viš afhendingu til afgreišslu- eša
hreinsunarstöšvar, umlagningarsvęšis eša vinnslustöšvar og skulu stjórnendur
slķkra stöšva, svęša eša starfsstöšva halda žvķ til haga ķ aš minnsta kosti 60
daga.
Ef veišar fara fram į vegum
starfsfólks afgreišslu- eša hreinsunarstöšvar, umlagningarsvęšis eša
vinnslustöšvar sem tekur į móti aflanum er žó heimilt aš lįta varanlegt
flutningsleyfi sem Fiskistofa veitir koma ķ staš merkispjalda.
B. Hreinlętis- og
hollustuhęttir.
14. gr.
Fyllstu kröfur um hreinlęti og
žrifnaš eru geršar til starfsfólks og varšandi athafnasvęši, bśnaš og
starfsašstöšu.
Lifandi samlokur skal žvo eša
hreinsa undir žrżstingi meš hreinum sjó eša neysluvatni.
Bśnašur skal vera til stašar sem
sér fyrir, og eftir žvķ sem viš į, geymir drykkjarhęft vatn eins og žaš er
skilgreint ķ reglugerš nr. 319/1995 um gęši neysluvatns, eša bśnašur sem sér
fyrir hreinum sjó.
Heimila mį bśnaš meš
ódrykkjarhęfu vatni. Vatniš sem um ręšir mį ekki komast ķ beina snertingu viš
lifandi samlokur eša vera notaš til aš žrķfa eša sótthreinsa ķlįt, innréttingar
eša bśnaš sem kann aš komast ķ snertingu viš lifandi samlokur. Lagnir og
frįrennslisrör fyrir ódrykkjarhęft vatn skulu vel ašgreindar frį lögnum fyrir
drykkjarhęft vatn eša hreinan sjó.
Forsvarsmašur vinnslustöšvar skal
gera fullnęgjandi rįšstafanir til aš koma ķ veg fyrir aš fólk sem haldiš er
smitandi sjśkdómi mešhöndli lifandi samlokur.
Nagdżrum, skordżrum og öšrum
meindżrum skal eytt og komiš skal ķ veg fyrir frekari įsókn meindżra.
Heimilisdżr mega ekki koma inn ķ byggingarnar.
Śrgang skal geyma į hreinlegan
hįtt į ašskildu svęši, og eftir žvķ sem viš į, ķ lokušum ķlįtum sem henta ķ žvķ
skyni. Śrgangur skal fjarlęgšur reglulega frį stöšvunum.
Breiša skal yfir fullunnar vörur
og halda žeim frį svęšum žar sem önnur dżr en lifandi samlokur, t.d. krabbadżr,
eru mešhöndluš.
Um hreinlęti og hollustuhętti viš
vinnslu lifandi samloka gilda eftir žvķ sem viš į įkvęši reglugeršar um
hollustuhętti viš mešferš, vinnslu og dreifingu sjįvarafla og fiskafurša.
VI. KAFLI
Hreinsibśnašur og hreinsun.
15. gr.
Verši mengunar vart į veišsvęši
eša ķ samlokum er heimilt aš flytja žęr ķ hreinsistöš sem Fiskistofa
višurkennir til žess aš losa žęr viš mengunina.
Hreinsun lifandi samloka skal
fara fram ķ samręmi viš įkvęši višauka 3.
VII. KAFLI
Pökkun og umbśšir.
16. gr.
Fyllsta hreinlętis skal gętt viš
pökkun lifandi samloka. Umbśšir mega ekki hafa įhrif į bragš, śtlit eša
lyktareinkenni žeirra og ekki bera ķ lifandi samlokur efni sem eru skašleg
heilsu manna. Žęr skulu vera nógu sterkar til aš veita samlokum fullnęgjandi
vernd.
Umbśšir fyrir lifandi samlokur
skulu lokašar og vera lokašar frį afgreišslustöš žar til žęr berast neytanda
eša smįsala.
Ostrum skal pakka meš kśptu
hlišina nišur.
Aš öšru leyti gilda įkvęši
reglugeršar um hollustuhętti viš mešferš, vinnslu og dreifingu sjįvarafla og
fiskafurša.
VIII. KAFLI
Geymsla.
17. gr.
Lifandi samlokur skal geyma og
flytja viš bestu lķfsskilyrši.
Ķ geymslu skal lifandi samlokum
haldiš viš hitastig, sem ekki rżrir gęši eša lķfsmöguleika žeirra og ekki mį
geyma žęr viš of lįgan né of hįan hita. Umbśšir mega ekki vera ķ beinni
snertingu viš geymslugólf heldur skulu žęr settar į hreinan upphękkašan stall
eša hękkašar į annan hįtt žannig aš komiš sé ķ veg fyrir snertingu.
Lifandi samlokur mį ekki śša meš sjó
eša vatni eftir aš žeim hefur veriš pakkaš.
IX. KAFLI
Flutningur frį vinnslustöš.
18. gr.
Lifandi samlokur skal flytja ķ
lokušum flutningatękjum. Veggir innanvert og ašrir hlutar sem kunna aš komast ķ
snertingu viš lifandi samlokur skulu geršir śr tęringaržolnu efni, sem aušvelt
er aš žrķfa.
Flutningatęki skulu žannig śtbśin
aš unnt sé aš halda ķ žeim hęfilegu hitastigi fyrir lifandi samlokur, enda sé
žaš tilgreint į umbśšum og ķ farmbréfi.
Umbśšum meš lifandi samlokum mį
ekki stafla beint į gólf flutningatękis eša gįms heldur skulu žęr settar į
upphękkašan stall eša hękkašar į annan hįtt žannig aš komiš sé ķ veg fyrir
snertingu.
Vörusendingar meš lifandi
samlokum til manneldis skulu fluttar ķ lokušum pakkningum frį afgreišslustöš
žar til žęr eru bošnar til sölu til neytanda eša smįsala.
Lifandi samlokur mį ekki flytja
meš öšrum afuršum sem kunna aš menga žęr.
Ef ķs er notašur viš flutning į
lifandi samlokum skal hann geršur śr drykkjarhęfu vatni eša hreinum sjó.
X. KAFLI
Heilbrigšismerkingar.
19. gr.
Allar umbśšir til sendingar į
lifandi samlokum skulu vera meš heilbrigšismerkingum žar sem fram koma
eftirfarandi atriši:
1. Upprunaland.
2. Tegund samloka, bęši almenna
nafniš ķ markašslandinu og latneska heitiš.
3. Leyfisnśmer vinnslustöšvar og
lotumerki framleišslunnar svo unnt sé aš rekja uppruna hennar til framleišanda
eša žess sem pakkaši samlokunum.
4. Dagsetning pökkunar.
5. Ķ staš dagsetningar um
geymslužol į fullpakkašri vöru mį koma yfirlżsingin: _Žessi skelfiskur skal
vera lifandi viš sölu."
Allar merkingar skulu vera
varanlegar og vatnsžolnar og upplżsingar sem fram koma skulu vera augljósar og
óafmįanlegar.
Lifandi samlokur skulu aš öšru
leyti merktar ķ samręmi viš kröfur sem geršar eru ķ viškomandi markašslandi.
Heilbrigšismerki skal prentaš į
umbśšir eša sett į sérstakan merkimiša sem sķšan er festur į umbśširnar eša
settur innan į žęr. Einnig mį žaš vera fest meš snśningi eša krókum. Ekki mį
nota sjįlflķmandi heilbrigšismerki nema ekki sé hęgt aš fjarlęgja žau. Allar
geršir af heilbrigšismerkjum skulu vera einnota og ekki er heimilt aš fęra žau
į milli framleišslulota.
Heilbrigšismerki skal vera
endingargott og vatnsžétt og upplżsingar į žvķ lęsilegar, óafmįanlegar og meš
skżrum stöfum.
Smįsali skal geyma
heilbrigšismerki, sem eru sett į vörusendingar meš lifandi samlokum sem ekki er
pakkaš ķ sérstakar neytendaumbśšir, ķ aš minnsta kosti 60 daga eftir aš hann
hefur skipt upp innihaldi vörusendingarinnar.
XI. KAFLI
Innra eftirlit.
20. gr.
Fyrirsvarsmenn vinnsluleyfishafa
skulu gera naušsynlegar rįšstafanir til žess aš kröfur reglugeršar žessarar séu
uppfylltar į öllum stigum veiša, ręktunar, mešferšar, framleišslu og dreifingar
lifandi samloka. Ķ žessu skyni eru žeir įbyrgir fyrir žvķ aš komiš sé į fót
innra eftirliti sem mišast viš umfang og ešli starfseminnar og byggist į
eftirfarandi meginreglum:
1. Aš greina įhęttužętti ķ
vinnslustöšinni mišaš viš öflun lifandi samloka og framleišsluferli žaš sem
notaš er.
2. Aš skipuleggja og koma į fót
eftirlitskerfi til aš fylgjast meš og hafa eftirlit meš slķkum įhęttužįttum.
3. Aš taka sżni reglulega til
greiningar į rannsóknastofu, sem Fiskistofa samžykkir til aš kanna hvort
samlokurnar, ašferšir viš umlagningu eša hreinsun, žrif og gerileyšingu séu
fullnęgjandi og aš unniš sé ķ samręmi viš įkvęši reglugeršar žessarar.
4. Aš geyma skriflegar skżrslur
eša gögn sem skrįš eru meš varanlegum hętti varšandi framangreind atriši.
Skrįningar žessar skal geyma ķ a.m.k. tvö įr og vera ašgengilegar
eftirlitsmönnum Fiskistofu žegar žeir óska žess.
21. gr.
Til žess aš uppfylla kröfur um
innra eftirlit vegna örveru- og efnamengunar, nįttśrulegra eiturefna og skyldra
įhęttužįtta skulu vinnsluleyfishafar greina frį žvķ ķ innra eftirliti sķnu
hvernig žeir fylgjast meš uppruna samloka og tryggja aš įkvęši 6. gr. žessarar
reglugeršar séu uppfyllt.
22. gr.
Til žess aš uppfylla įkvęši 6.
gr. skulu vinnsluleyfishafar ašeins taka viš lifandi samlokum af veišiskipi sem
hefur vinnsluleyfi og veišileyfi til veiša į samlokum eša frį vinnslu sem hefur
vinnsluleyfi.
Öll ķlįt eša umbśšir sem samlokum
er landaš ķ skulu merkt ķ samręmi viš įkvęši 13. gr.
Vinnsluleyfishafar skulu halda
skrįr yfir allan landašan afla meš žeim upplżsingum sem getiš er ķ 1.-6. tl.
13. gr.
XII. KAFLI
Opinbert eftirlit og verkaskipting.
A. Opinbert eftirlit.
23. gr.
Fiskistofa heldur skrį um
vinnslustöšvar, sem hafa veriš višurkenndar og śthlutar žeim
vinnsluleyfisnśmeri og tilkynnir hlutašeigandi eftirlitsstofnunum ķ žeim
markašslöndum, sem žess óska, um vinnslustöšvar į skrį.
Fiskistofa annast reglulega skošanir
og eftirlit meš vinnslustöšvum og hefur ašgang aš öllum hlutum žeirra žar sem
lifandi samlokur eru unnar eša geymdar. Fyrirsvarsmönnum vinnslustöšva er skylt
aš veita Fiskistofu allar žęr upplżsingar og ašstoš sem naušsynleg er viš
eftirlit og skošun, ž.m.t. skrįningar.
Fiskistofa ber įbyrgš į eftirliti
meš veišisvęšum ķ samręmi viš kröfur reglugeršar žessarar.
Fiskistofa skal koma į almennu
heilbrigšiseftirlitskerfi til aš sannreyna hvort kröfur reglugeršar žessarar
séu uppfylltar žar meš tališ reglubundiš eftirlit meš umlagningu lifandi
samloka og veišisvęšum til aš:
1. Foršast villandi upplżsingar
aš žvķ er varšar uppruna- og vištökustaš lifandi samloka.
2. Hafa eftirlit meš
örverufręšilegum gęšum lifandi samloka meš hlišsjón af veiši- og umlagningarsvęši.
3. Hafa eftirlit meš žvķ hvort
svif sem framleišir eitur finnist į veiši- og umlagningarsvęši og žörungaeitur
ķ lifandi samlokum.
4. Hafa eftirlit meš žvķ hvort
ašskotaefni finnist yfir leyfilegu hįmarki.
24. gr.
Fiskistofa skal koma upp sżnatökuįętlun
til aš hafa reglulegt eftirlit, eša eftir žörfum žegar um er aš ręša
óreglubundin veišitķmabil, meš žvķ hvort óęskilegar örverur, mengandi efni eša
svif sem framleišir eitur finnast į veiši- og umlagningarsvęši. Žessi
sżnatökuįętlun skal einkum mišast viš:
1. Lķklegar breytingar į
saurmengun į hverju veiši- eša umlagningarsvęši.
2. Hugsanlegar breytingar į magni
svifs sem inniheldur žörungaeitur į veiši- og umlagningarsvęšum.
3. Aš sżnataka vegna eftirlits sé
reglubundin til aš nema breytingar į samsetningu svifs sem inniheldur eiturefni
og landfręšilegri śtbreišslu žess.
4. Aš fylgja eftir, meš aukinni
sżnatöku, upplżsingum sem vekja grun um aš eiturefni hafi safnast fyrir ķ kjöti
lifandi samloka.
5. Aš auka sżnatöku til aš hafa
eftirlit meš svifi į ręktunar- og veišisvęšum meš žvķ aš auka fjölda
sżnatökustaša og fjölda sżna og meš eiturprófunum į samlokum frį svęšum sem
helst safna ķ sig žörungaeitri.
6. Aš tryggja aš lifandi samlokur
frį viškomandi svęši séu ekki settar į markaš fyrr en višunandi nišurstöšur
eiturprófana į nżjum sżnum liggja fyrir. Ef nišurstaša sżnatökuįętlunar sżnir
aš markašssetning į lifandi samlokum kunni aš stofna heilsu manna ķ hęttu ber
aš loka viškomandi veišisvęši žar til ašstęšur eru komnar ķ fyrra horf.
7. Hugsanlega mengun samloka į
veiši- og umlagningarsvęši.
8. Aš gera prófanir į
rannsóknastofu til aš hafa eftirlit meš žvķ hvort kröfum um lifandi samlokur
beint til manneldis, sem męlt er fyrir um ķ višauka 1 er fullnęgt og setja upp
eftirlitskerfi til aš sannprófa hvort magn žörungaeiturs fer yfir öryggismörk.
25. gr.
Fiskistofa skal koma į
heilbrigšiseftirlitskerfi til aš sannreyna aš fariš sé aš kröfum žessarar
reglugeršar og hafa reglulegt eftirlit meš vinnslustöšvum. Žetta eftirlit skal
fela ķ sér skošun:
1. Til aš sannprófa hvort
skilyršum fyrir višurkenningu er enn fullnęgt.
2. Į žrifum į athafnasvęšum,
tękjum, bśnaši og hreinlęti starfsfólks.
3. Til aš sannprófa hvort lifandi
samlokur eru mešhöndlašar į réttan hįtt.
4. Į réttri notkun og starfsemi
hreinsi- eša frįgangskerfis.
5. Į skrįm sem getiš er um ķ
višauka 3.
6.Į réttri notkun
heilbrigšismerkja. Heimilt er aš žetta eftirlit taki til töku sżna til aš prófa
į rannsóknastofu. Nišurstöšur
žessara prófana skulu tilkynntar žeim ašilum sem bera įbyrgš į viškomandi
starfsstöšvum.
7. Į geymslu- og flutningsašstöšu
fyrir vörusendingar meš lifandi samlokum.
26. gr.
Fiskistofa skal setja sér
starfsreglur til aš fylgjast meš aš įkvęši reglugeršar žessarar séu uppfyllt.
Reglurnar skulu m.a. taka til eftirfarandi atriša:
1. Örverufręšilegra gęša samloka
af veišisvęšum.
2. Hvort eitrašir žörungar
finnist į veišisvęši eša žörungaeitur ķ samlokum sé yfir leyfilegu hįmarki.
3. Eftirlits meš žvķ hvort
mengandi efni finnist yfir leyfilegu hįmarki.
4. Innihalds eitrašra eša skašlegra
efna sem finnast ķ nįttśrunni eša hafa veriš losuš ķ umhverfiš ķ slķku magni aš
reiknuš upptaka žeirra ķ gegnum fęšu fari yfir leyfilegan dagskammt (PDI), eša
kunni aš skemma bragš samlokanna.
5. Efri mörk fyrir innihald
geislavirkra samsęta mega ekki fara yfir sett mörk fyrir matvęli.
6. Prófanir vegna eftirlits meš
žvķ hvort kröfur ķ višauka 1 eru uppfylltar skal gera į prófunarstofum sem
Fiskistofa samžykkir.
27. gr.
Eftirlitsmönnum Fiskistofu er
heimilt aš taka sżni įn endurgjalds til rannsóknar į rannsóknastofu sem
Fiskistofa samžykkir, enda verši nišurstöšur žeirra tilkynntar fyrirsvarsmönnum
vinnslustöšva.
B. Verkaskipting stofnana.
28. gr.
Fiskistofa hefur meš höndum
framkvęmd reglugeršar žessarar og hefur opinbert eftirlit meš žvķ aš fariš sé
aš įkvęšum hennar. Slķkt eftirlit og umsjón felur einkum ķ sér eftirfarandi
žętti:
1. Yfirumsjón meš heilnęmiskönnun
į veišisvęšum fyrir lifandi samlokur og mat į stöšu žeirra. Viš žaš mat skal
hafa hlišsjón af kröfum, sem geršar eru ķ žessu efni ķ samningum viš stjórnvöld
ķ landi žvķ sem lifandi samlokur eru fluttar til. Fiskistofa kannar
strandlengju viš veišisvęši meš ašstoš sérfręšinga og annarra opinberra
stofnana og įkvešur hvar og hvenęr sjósżni skuli tekin og hverjum skuli falin
žessi sżnataka.
2. Fiskistofa heldur skżrslur um
heilnęmiskannanir og flokkun veišisvęša og mišlar upplżsingum žar aš lśtandi
til rįšuneytis, vinnsluleyfishafa og veišileyfishafa.
3. Śtgįfu vinnsluleyfa eftir aš
gengiš hefur veriš śr skugga um aš uppfyllt séu sett skilyrši laga og
reglugerša.
4. Eftirlit meš veišum og
ašstęšum viš löndun, flutning, geymslu og vinnslu.
5. Skżrslugerš og mišlun
upplżsinga til rįšuneytis, innlendra og erlendra eftirlitsstofnana og annarra
ašila sem hlut eiga aš mįli.
6. Vörslu gagnasafns vegna eftirlits
meš lifandi samlokum. Žęr opinberu stofnanir sem taka žįtt ķ heilnęmiskönnun
eša verkefnum varšandi veiši- eša gęšaeftirlit skulu lįta Fiskistofu ķ té
eintak af öllum nišurstöšum og skjölum žar aš lśtandi. Fiskistofa heldur til
haga upplżsingum um flokkun og merkingu veišisvęša, breytingar į flokkun žeirra
og įkvęši sem auka kröfur til heilnęmis veišisvęša.
29. gr.
Efna- og gerlaprófanir įsamt
prófunum į žörungaeitri skulu geršar į prófunarstofu sem Fiskistofa samžykkir.
Prófunarstofa skal taka žįtt ķ verkefnum um gęšaeftirlit ķ samręmi viš
samkomulag Fiskistofu viš erlendar eftirlitsstofnanir.
30. gr.
Hafrannsóknastofnunin annast
žörungagreiningar og žörungatalningar, mat į nišurstöšum, skżrslugjöf žar aš
lśtandi til Fiskistofu og rįšgjöf um val į veišisvęšum samloka.
XIII. KAFLI
Višurlög og gildistaka.
31. gr.
Sjįvarśtvegsrįšuneytiš getur
bannaš hagnżtingu lifandi samloka af višurkenndu veišisvęši, sé talin hętta į
žvķ aš skašleg mengun berist inn į žaš. Sjįvarśtvegsrįšuneytiš getur lżst yfir
veišibanni į veišisvęši eša hluta veišisvęšis ef fjöldi eitrašra žörunga ķ
sjósżnum eša innihald žörungaeiturs ķ lifandi samlokum nįlgast alžjóšlega
įkvešin višmišunarmörk, sbr. višauka 1.
Fiskistofu er heimilt aš stöšva
vinnslu og dreifingu lifandi samloka sem ekki eru merktar ķ samręmi viš įkvęši
žessarar reglugeršar.
32. gr.
Fullnęgi vinnsluleyfishafi ekki
kröfum laga nr. 55/1998, reglugeršar um hollustuhętti viš mešferš, vinnslu og
dreifingu sjįvarafla og fiskafurša eša reglugeršar žessarar skal Fiskistofa
grķpa til naušsynlegra rįšstafana varšandi vinnsluleyfi viškomandi samkvęmt VI.
kafla laga nr. 55/1998 um mešferš, vinnslu og dreifingu sjįvarafurša.
33. gr.
Brot į reglugerš žessari varša
višurlögum samkvęmt įkvęšum laga nr. 55/1998 um mešferš, vinnslu og dreifingu
sjįvarafurša.
Meš mįl śt af brotum į reglugerš
žessari skal fariš aš hętti opinberra mįla.
34. gr.
Viš gerš žessarar reglugeršar var
tekiš miš af tilskipunum rįšherrarįšs Evrópusambandsins nr. 91/67, 91/492 og
91/493 og įkvöršunum framkvęmdastjórnar Evrópusambandsins nr. 92/532, 93/22,
93/25, 93/51, 93/55, 93/169, 93/351, 93/383 og 94/356.
35. gr.
Reglugerš žessi sem sett er
samkvęmt lögum nr. 55/1998 um mešferš, vinnslu og dreifingu sjįvarafurša öšlast
žegar gildi. Um leiš fellur śr gildi reglugerš nr. 163/1996 um mešferš, vinnslu
og sölu skelfisks.
Įkvęši til brįšabirgša.
Samlokur sem fengiš hafa
hitamešferš žannig aš žęr teljist unnin vara mį undanžiggja įkvęšum um
heilnęmiskannanir veišisvęša. Slķkra undanžįga skal sérstaklega getiš ķ veiši-
og vinnsluleyfum hlutašeigandi ašila og jafnframt aš žęr megi fyrirvaralaust
fella śr gildi ef öryggi neytenda eša samningar viš erlendar opinberar
eftirlitsstofnanir krefjast žess.
Sjįvarśtvegsrįšuneytinu, 15. aprķl 1999.
F. h. r.
Žorsteinn Geirsson.
Gušrśn M. Eysteinsdóttir.
VIŠAUKI 1
Višmišunarmörk fyrir veišisvęši og lifandi samlokur.
Lifandi samlokur skulu vera frį
veišisvęšum sem uppfylla kröfur žessarar reglugeršar.
1) Fiskistofa skal įkveša
stašsetningu og endimörk veišisvęša žannig aš unnt sé aš slį föstu į hvaša
svęšum mį:
a) Veiša samlokur beint til
manneldis. Lifandi samlokur skulu uppfylla kröfur žessa višauka og 26. gr.
žessarar reglugeršar.
b) Veiša samlokur sem ašeins eru
settar į markaš til manneldis eftir mešhöndlun ķ hreinsunarstöš aš lokinni
umlagningu. Ķ fimm-glasa og žriggja-žynninga MPN-prófun eša meš annarri
gerlafręšilegri ašferš meš samsvarandi nįkvęmni mega ekki finnast ķ lifandi
samlokum frį žessum svęšum meira en 6.000 saurkólķgerlar ķ 100 g af kjöti eša
4.600 E. coli ķ 100 g af kjöti ķ 90% sżna. Eftir hreinsun eša umlagningu
skulu kröfur žessa višauka og 26. gr. hafa veriš uppfylltar.
c) Veiša samlokur sem ekki er
heimilt aš markašssetja fyrr en eftir umlagningu ķ langan tķma (aš minnsta
kosti tvo mįnuši), hvort sem hreinsun fylgir eša eftir gagngera hreinsun ķ žann
tķma sem įkvešinn skal af Fiskistofu žannig aš kröfum a-lišar sé fullnęgt. Ķ
fimm-glasa og žriggja-žynninga MPN-prófun eša meš annarri gerlafręšilegri
ašferš meš samsvarandi nįkvęmni mega ekki finnast ķ lifandi samlokum frį žessum
svęšum meira en 60.000 saurkólķgerlar ķ 100 g af kjöti.
2) Lifandi samlokur skulu
innihalda minna en 300 saurkólķgerla eša minna en 230 Escherichia coli ķ
100 g af holdi og vökva mišaš viš MPN-próf meš 5 glösum og žremur žynningum eša
meš annarri gerlafręšilegri ašferš meš samsvarandi nįkvęmni. Ekki mį finnast Salmonella
ķ 25 g holds.
3) Ķ sjósżnum frį višurkenndum
veišisvęšum žar sem veiša mį lifandi samlokur beint til manneldis skal
heildarfjöldi kólķgerla vera lęgri en 70/100 ml og fęrri en 10% sżna meš meira
en 230/100 ml. Fjöldi saurkólķgerla skal vera lęgri en 14/100 ml og fęrri en
10% sżna meš meira en 43/100 ml. Skoša skal a.m.k. 15 sżni.
4) Samanlagt innihald lamandi
žörungaeiturs (PSP) ķ ętilegum hlutum lifandi samloka, ž.e.a.s. öllum lķkamanum
eša sérhverjum hluta sem er boršašur sér mį ekki fara umfram 80 µg ķ 100 g.
Sżnt skal fram į magn saxitoxķns meš efnafręšilegri ašferš ef naušsynlegt er
tališ. Ef nišurstöšurnar eru dregnar ķ efa skal miša viš lķffręšilega ašferš.
5) Žörungaeitur sem veldur
nišurgangi (DSP) mį ekki finnast ķ ętilegum hlutum lifandi samloka.
6) Innihald žörungaeiturs sem
veldur minnisleysi (ASP) ķ ętilegum hlutum lifandi samloka mį ekki fara umfram
20 µg/g.
7) Fiskistofa įkvešur hvaša svęši
eru višurkennd til veiša į samlokum samkvęmt prófunum
į
samlokum, sjósżnum og ašstęšum almennt. Sżnataka og prófanir skulu geršar
samkvęmt
frekari
leišbeiningum frį Fiskistofu.
8) Fiskistofa skal tilkynna žeim
ašilum sem žessi reglugerš varšar, einkum framleišendum og stjórnendum
hreinsunar- og afgreišslustöšva, žegar ķ staš um allar breytingar į endimörkum
veišisvęša og tķmabundna eša endanlega lokun į žeim.
VIŠAUKI 2
Sérkröfur vegna lifandi samloka og umlagningar.
A. Sérkröfur.
Lifandi samlokur til beinnar
neyslu skulu uppfylla eftirtaldar kröfur:
1.
Žęr skulu
vera ferskar og meš lķfsmarki žannig aš žęr sżni višbrögš žegar bankaš er ķ
žęr. Samlokurnar skulu vera
hreinar og ešlilegt vökvamagn į milli skeljanna.
2. Žęr skulu uppfylla skilyrši
sem fram koma ķ višauka 1.
B. Umlagning.
Eftirtalin skilyrši skal uppfylla
viš umlagningu į lifandi samlokum:
1. Samlokur skal mešhöndla
varlega žannig aš žęr geti hafiš sķun nęringar eftir umlagningu.
2. Viš
umlagningu mį žéttleiki lifandi samloka ekki vera meiri en svo aš hreinsun geti
įtt sér
staš.
3. Lifandi samlokur skulu hafšar
ķ sjó į umlagningarsvęši nęgilega lengi til aš lękka magn saurkólķgerla undir
žau mörk sem krafist er.
4. Fiskistofa metur hvaš skuli
vera lįgmarkshitastig ķ sjó til žess aš umlagning verši įrangursrķk fyrir
hverja tegund samloka.
5. Umlagningarsvęši skulu
greinilega afmörkuš meš baujum, stólpum eša öšrum föstum bśnaši eša
kennileitum. Minnst fjarlęgš į milli svęšanna skal vera 300 m. Sama fjarlęgš
skal vera milli ręktunarsvęša og umlagningarsvęša.
6. Stašir innan umlagningarsvęšis
skulu ašskildir žannig aš komist verši hjį žvķ aš farmar blandist. Tryggja skal
aš ekki sé hęgt aš umleggja nżjan farm įšur en fyrri farmur hefur veriš
fjarlęgšur.
7. Įbyrgšarmašur
umlagningarsvęšis skal halda skrį um žaš hvašan samlokur koma, umlagningartķma,
umlagningarstaš og įkvöršunarstaš farmsins aš umlagningu lokinni.
8 Eftir tekju į umlagningarsvęši
og ķ flutningi frį žvķ svęši til vinnslustöšvar skal hverjum farmi fylgja merkispjald.
VIŠAUKI 3
Hreinsibśnašur og hreinsun.
Gęta skal fyllsta hreinlętis viš
mešhöndlun lifandi samloka sem ętlašar eru til beinnar neyslu. Fiskistofa skal
samžykkja ašstöšu og bśnaš til hreinsunar į lifandi samlokum. Hreinsibśnaši
skal vel viš haldiš og skal hann uppfylla eftirtalin skilyrši:
1) Gólf og veggir ķ hreinsi- og
sjótönkum skulu vera slétt meš höršu, vatnsžéttu yfirborši og vera aušveld aš
žrķfa. Botn hreinsitanka skal vera meš hęfilegum halla og fullnęgjandi
frįrennsli.
2) Aurugar samlokur skal žvo śr
neysluvatni eša hreinum sjó fyrir hreinsun.
3) Skylt er aš nota hreinan sjó
til aš hreinsa lifandi samlokur.
4) Lifandi samlokur skal hreinsa
žar til žęr uppfylla kröfur varšandi örverur ķ lifandi samlokum, sbr. višauka
1.
5) Ķ hreinsitanki skulu lifandi
samlokur vera af sömu tegund og frį sama veišisvęši eša svęšum meš sambęrilegu
heilnęmisstigi. Žegar margir farmar eru mešhöndlašir samtķmis skal hreinsun
haldiš įfram jafnlengi og naušsynlegt er fyrir žann farm sem krefst lengsta hreinsunartķmans.
6) Tankar, sem notašir eru viš
hreinsun skulu žannig geršir aš sjór streymi aušveldlega ķ gegnum žį. Lifandi
samlokur mega ekki vera ķ žykkari lögum en svo aš žęr geti opnaš sig viš
hreinsunina.
7) Fisk, krabbadżr eša önnur
sjįvardżr mį ekki geyma ķ hreinsitanki žar sem hreinsun į lifandi samlokum fer
fram.
8) Aš lokinni hreinsun skal žvo
lifandi samlokur meš neysluvatni eša hreinum sjó. Ekki er heimilt aš endurnżta
skolvatniš
9) Skylt er aš lįta rannsaka gęši
hreinsunar ķ višurkenndri rannsóknastofu mišaš viš tilteknar örverufręšilegar
forsendur. Halda skal skrįr um nišurstöšur af örverufręšilegum sżnum vegna:
a) Sjįvar ķ hreinsibśnaši įšur en
hreinsun hefst.
b) Lifandi samloka įšur en
hreinsun hefst.
c) Lifandi samloka eftir
hreinsun.
10) Sżnatökur og prófanir sem
nefndar eru ķ 9. tl. hér į undan skulu geršar skv. sżnatökureglum ķ višauka 1.
11) Ķ vinnslustöš skal halda
skrįr um:
a) Dagsetningu og magn lifandi
samloka sem berast til stöšvarinnar.
b) Hvenęr fylla og tęma skuli
hreinsibśnaš.
c) Upplżsingar um hvert
hreinsašar samlokur hafa veriš sendar.
12) Halda skal nįkvęmar og
aušlęsilegar skrįr.
13) Vinnslustöš mį ašeins taka
viš lifandi samlokum ef meš fylgir merkispjald veišiskips eša
umlagningarstöšvar.
14) Vinnslustöšvar sem flytja
lifandi samlokur til annarra vinnslustöšva skulu lįta merkispjald fylgja meš.
15) Į umbśšum um hreinsašar
samlokur skal koma fram aš žęr hafi veriš hreinsašar.
16) Mešferš, žar meš talin
sandhreinsun į lifandi samlokum, mį ekki spilla žeim.
17) Hreinsibśnaš skal nota
samkvęmt leišbeiningum frį Fiskistofu, einkum varšandi gerla- og efnaeiginleika
sjįvar.
18) Tęki og tankar hreinsibśnašar
mega ekki spilla lifandi samlokum.
19) Sandhreinsibśnašur, sem er
rekinn ašskilinn frį vinnslustöš, skal sérstaklega višurkenndur af Fiskistofu.
20) Flokkun į lifandi samlokum mį
ekki valda mengun eša breytingum į žeim, žannig aš žęr žoli verr flutning og
geymslu eftir pökkun.
21) Lifandi samlokur skal žvo meš
hreinum sjó eša neysluvatni undir žrżstingi. Ekki er heimilt aš endurnżta
skolvatniš
22) Gegnumstreymi sjįvar ķ
hreinsitönkum skal miša viš magn lifandi samloka ķ žeim.
23) Nęgileg fjarlęgš skal vera
milli inntaks sjįvar og skólpfrįrennslis žannig aš ekki sé hętta į mengun. Ef
naušsynlegt er aš hreinsa sjóinn skal heimila vinnsluna eftir aš Fiskistofa
hefur sannreynt aš hreinsun skili įrangri. Drykkjarhęft vatn sem er notaš til
aš undirbśa sjó śr helstu efnum hans skal vera ķ samręmi viš reglugerš nr.
319/1995.
24) Hreinsunarkerfi veršur aš
virka žannig aš samlokur geti sem fyrst byrjaš aš sķa til sķn fęšu og losnaš
viš mengun. Verja skal lifandi samlokur fyrir mengun og halda žeim viš bestu
lķfsskilyrši eftir hreinsun.
25) Ekki skal taka viš meira
magni af lifandi samlokum til hreinsunar en hreinsunarstöš ręšur viš.
Naušsynlegt er aš sjór fljóti vel yfir samlokurnar mešan į hreinsun žeirra
stendur.
26) Hreinsunarstöš skal taka
tillit til gagna er varša hrįefniš, svo sem tegund samloka, upprunasvęši,
sżklainnihald, o.s.frv., til aš įętla hreinsunartķmann svo tryggt sé aš
samlokurnar uppfylli kröfur um gerla, sbr. višauka 1.
27) Athafnasvęši, bśnaš eša tęki
mį ekki nota ķ öšrum tilgangi en til aš mešhöndla lifandi samlokur nema til
žess komi leyfi frį Fiskistofu.
Word śtgįfa af reglugerš